فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در اکتبر سال 2001، ایالات متحده آمریکا برای نخستین بار از هواپیماهای بدون سرنشین در راستای مبارزه با تروریسم در افغانستان استفاده نمود. به تدریج و در عصر حاضر، استفاده از این هواپیماها به سیاست دولت اوباما در مبارزه با تروریسم بدل گشته است. این در حالی است که علی‌رغم ادعاهای موجود مبنی بر افزایش دقت نسل‌های جدید این هواپیماها در انتخاب هدف، در آخرین حمله آمریکا به یمن، قریب به 46 غیرنظامی از جمله 5 زن باردار جان خود را از دست دادند. طبق ماده 22 ضمیمه عهدنامه چهارم لاهه، «حق طرفین در انتخاب وسایل و شیوه‌های مبارزه در مخاصمات مسلحانه محدود است». همین مضمون در بند 1 ماده ی 35 پروتکل الحاقی اول منضم به عهدنامه‌های چهارگانه ژنو نیز تکرار شده است. این قاعده کلی پروتکل اول الحاقی، در ماده ی 51 همین پروتکل تکمیل می‌شود. طبق این ماده، استفاده از ابزار جنگی که منجر به حملات کور نسبت به غیرنظامیان شود ممنوع است. به علاوه، در این رابطه هیچ اشاره‌ای به نوع سلاح‌های مجاز و غیرمجاز به چشم نمی‌خورد. نکته شایان توجه آنکه؛ مسئله اساسی در این ارتباط، صرف استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین نیست، بلکه سلاح‌هایی است که توسط این هواپیما حمل می‌شود. از این نکته نیز نمی‌توان غافل شد که امروزه از هواپیماهای بدون سرنشین بیشتر در مواردی استفاده شده که هیچ نوع جنگ یا مخاصمه مسلحانه ای میان طرفین وجود نداشته است. از این رو، در نوشتار پیش رو برانیم تا ضمن بررسی کاربرد و نحوه استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین در مبارزه با تروریسم، به عنوان شیوه‌ای نوین در عصر حاضر، مباحثی را پیرامون مشروعیت یا عدم مشروعیت استفاده از این هواپیماها در حقوق بین‌الملل بیان نماییم.