ارائه الگوی تعیین حق الزحمه حسابرسی در ایران با رویکرد مطالعه‌ی تطبیقی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی حسابداری،دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران

2 دانشیار گروه حسابداری،دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران

3 استادیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران

4 دانشیار، گروه حسابداری، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران

doi
10.22034/jmaak.2024.23714
چکیده

حق الزحمه حسابرسی می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی تعیین گردد. هدف مطالعه حاضر ارائه الگوی تعیین حق الزحمه حسابرسی با رویکرد مطالعه‌ی تطبیقی می باشد. در این مطالعه برای تعیین حق الزحمه حسابرسی در ایران از روش کیفی استفاده شده است. در قسمت اول شامل تحلیل محتوا مقالات درباره تعیین حق الزحمه حسابرسی در کشورهای آمریکا، انگلستان، کانادا، استرالیا و ایران، از سال 2018 تا 2023 می باشد و در قسمت دوم شامل مصاحبه با ده خبرگان مدیر و شریک موسسات حسابرسی می‌باشد که با استفاده از تحلیل محتوا الگو نهایی تعیین حق الزحمه تهیه گردید. نتایج حاصل از کدگذاری ها در کشور آمریکا با 22 مفهوم و 9 مقوله، در کشور انگلستان با 21 مفهوم و 8 مقوله، در کشور استرالیا با 19مفهوم و 8 مقوله، در کشور کاندا با 30مفهوم و 11 مقوله و در کشور ایران با 28مفهوم و 9 مقوله شناسایی شد و با استفاده از تئوری داده بنیاد الگو نهایی استخراج گردید. مفاهیم شناسایی شده در صورت اتخـاذ راهبردهـای لازم و وجود زمینه مناسب در سطح موسسات حسابرسی و حرفـه حسابرسـی، ازجملـه فـراهم شـدن بسـتر لازم اقتصادی، بازار موسسات حسابرسی، قدرت نهادهای ناظر بر موسسات حسابرسی و ارتباط سازنده ایـن نهادهـا بـا دولـت و قانونگذاران باعث دستیابی به حق الزحمه مناسب می‌شـوند. مجموعـة مفاهیم شناسایی شده بـه همـراه مفاهیم شناسایی شده در کشورهای منتخب، مدل حق الزحمه حسابرسی را تشکیل می دهند.