فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حمایت و حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمه و در حین اشغال مستلزم توجه دقیق به مؤلفه‌های گوناگونی است که در یک تعامل دیالکتیک میان اقتضائات جنگی و اهمیت حیاتی اموال فرهنگی صورت می‌گیرد. در این راستا، نخستین سند بین‌المللی خاص که مبادرت به تعریف اموال فرهنگی نموده است، کنوانسیون لاهه 1954 است که این امر حکایت از توسعه حداکثری حقوق جنگ در قرن نوزدهم دارد. به هر حال، اهمیت این موضوع اقتضاء دارد که با تحلیل حقوقی، جوانب و ابعاد قضیه حمایت از اموال فرهنگی در دو وضعیت اشغال و جنگ بررسی و ابهام‌های موجود در این زمینه برطرف و تا حد امکان مسأله شفاف‌سازی گردد. به همین منظور، در این مقاله، در پرتو این فرضیه که «قاعده‌مندسازی رفتار حین مخاصمه و در زمان اشغال و توجه کافی به مسئولیت مدنی و کیفری متخاصمان و نیروهای نظامی و توجه به ساز و کارهای حمایتی عام و ویژه مندرج در کنوانسیون 1954 و ساز و کار حمایتی پیش‌بینی شده در پروتکل دوم 1999 و توافق صریح و جامع دولت ها در احصاء مصادیق حالت ضرورت نظامی، می‌تواند فاجعه تخریب و غارت و نابودی اموال فرهنگی را در صحنه نبرد و اشغال محدود سازد» به تفصیل به بررسی و تبیین دقیق و هدفمند کنوانسیون 1954 درچارچوب روش تحلیل محتوا پرداخته شده است. افزون بر این، موضوعاتی چون اهداف و قلمرو کنوانسیون، سازوکارهای حمایتی سه‌گانه، مفهوم اموال فرهنگی، ضرورت نظامی تشریح گردیده و به پیشرفت‌های مادی، معنوی و قانونی‌ای که در این عرصه صورت گرفته، به ویژه پروتکل دوم 1999 که نشانگر سیر تکاملی و پویش مترقیانه حقوق بین‌الملل فرهنگی و حقوق بین‌الملل بشردوستانه می‌باشد، پرداخته شده است.