درآمدی بر رابطه حفظ صلح و رعایت قواعد حقوق بشردوستانه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل در دانشگاه قم

2 دانشجو دکتری دانشگاه پیام نور و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد. اسلامی واحد بردسکن

doi
چکیده

در رابطه بین نیروهای حافظ صلح سازمان ملل و حقوق بشردوستانه دو مسأله مهم و مرتبط به هم جلب توجه می‌نماید. اولین مسأله، لزوم رعایت قواعد حقوق بشردوستانه از سوی نیروهای حافظ صلح است. از آنجا که مجوز عملیات حفظ صلح از سوی سازمان ملل صادر و عملیات مذکور تحت کنترل سازمان ملل انجام می‌شود، اولین پرسشی که این مقاله در صدد پاسخگویی بدان است، لزوم رعایت قواعد حقوق بشردوستانه از جانب سازمان ملل و پیرو آن نیروهای حافط صلح این سازمان است. مسأله دوم، لزوم مداخله نیروهای حافظ صلح به منظور جلوگیری و توقف نقض قواعد حقوق بشردوستانه توسط طرفین درگیر است. این مقاله، با روش تحلیلی توصیفی و به یاری منابع عرفی و قراردادی حقوق بین‌الملل بشردوستانه، درصدد روشن نمودن پاسخ دو مسأله فوق می‌باشد. ماهیت ویژه سازمان ملل، به عنوان یک سازمان، سبب تفاوت آن با دولت‌ها در رعایت قواعد حقوق بشردوستانه نمی‌شود. این الزام را می‌توان ناشی از اسناد داخلی سازمان و معیارهایی فراتر از اسناد داخلی دانست. همچنین، نمی‌توان به ضرس قاطع ادعا کرد که تکلیف به مداخله برای نیروهای حافظ صلح امری مسلم تلقی می‌شود و حتی در مواضعی هم که دلایلی مبنی بر وجود چنین تکلیفی برای حافظان صلح مطرح شده است، در عمل با مشکلاتی مواجه شده است که قابلیت اجرایی کامل خود را از دست داده‌اند. ماهیت ویژه سازمان ملل، به عنوان یک سازمان، سبب تفاوت آن با دولت‌ها در رعایت قواعد حقوق بشر دوستانه نمی‌شود. این الزام را می‌توان ناشی از اسناد داخلی سازمان و معیارهایی فراتر از اسناد داخلی دانست. همچنین، نمی‌توان به ضرس قاطع ادعا کرد که تکلیف به مداخله برای نیروهای حافظ صلح امری مسلم تلقی می‌شود و حتی در مواضعی هم که دلایلی مبنی بر وجود چنین تکلیفی برای حافظان صلح مطرح شده است، در عمل با مشکلاتی مواجه شده است که قابلیت اجرایی کامل خود را از دست داده‌اند.