ارائه یک چارچوب احتمالی شفافسازی سوگیریهای مدیریتی براساس شرایط عدمقطعیت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.
3 استادیار گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران
4 استادیار گروه حسابداری و مدیریت مالی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران
doi
10.22034/jmaak.2025.24067چکیده
سوگیریهای روانشناختی و تاثیر آنها بر مدلسازی متغیرهای تصمیمگیری در شرایط عدمقطعیت، در طول سالها با استفاده از فرضیههای احتمالی مفهومی توضیح داده میشدند؛ اما وجود عدمقطعیت در چنین الگوییهایی باعث میشود که این مدلها از کارایی لازم برخوردار نباشند؛ زیرا عدمقطعیت باعث نوعی عدمتقارن میشود و در ساختار این مدلها در نظر گرفته نمیشد. از اینرو، هدف اصلی این پژوهش ارائه یک چارچوب احتمالی شفافسازی سوگیریهای مدیریتی در شرایط عدمقطعیت براساس روش زنجیره مارکوف مونت کارلو و الگوریتم متروپلیس-هیستینگز است جامعه آماری این پژوهش 40 شرکت سرمایهگذاری در فرار بورس و بورس اوراق بهادار تهران طی سال 1401 است. روش پژوهش در چارچوب رویکردهای بیزی و یک توزیع نرمال چوله است که در آن ارزش مورد انتظار، ریسک کلی، ریسک نزولی، 1% ارزش در معرض ریسک و ریزش مورد انتظار برای سه حالت مدیر منطقی، بیش از حد مطمئن و کم اعتماد بر اساس زنجیره مارکوف مونت کارلو و الگوریتم متروپلیس-هیستینگز با استفاده از نمونهای از 150000 نرخ بازده پورتفوی و نرخ رشد جریانهای نقدی به طور تصادفی محاسبه شده است. نتایج پژوهش نشان داد مدیران با اعتماد به نفس بیش از حد، ارزشهای مورد انتظار خود را بیش از مدیران منطقی برآورد میکنند؛ اما ریسک نزولی، ارزش در معرض خطر و ریزش مورد انتظار متغیرهای تصمیمگیری را دست کم میگیرند. از سوی دیگر، مدیران با اعتماد به نفس کمتر از مدیران منطقی، ارزشهای مورد انتظار خود را دست کم میگیرند؛ اما ریسک نزولی، ارزش در معرض خطر و ریزش مورد انتظار را بیش از مدیران منطقی برآورد میکنند.
