عوامل تعیین کننده طرح دعوا و داوری حقوقی و قضایی علیه حسابرسان (براساس روش دادهبنیاد)
نویسندگان
1 دانشجو دکتری حسابداری ، گروه حسابدارى،واحد تنکابن،دانشگا ه آزاداسلامی،تنکابن،ایران
2 دانشیار،گرو ه حسابدارى،واحدچالوس،دانشگا ه آزاداسلامی،چالوس، ایرا ن
3 استادیار،گروه حسابدارى،واحد تنکابن،دانشگا ه آزاداسلامی،تنکابن، ایران
4 استادیار، گروه حسابدارى،واحدکرج،دانشگا ه آزاداسلامی، کرج،ایران
doi
10.22034/jmaak.2025.24068چکیده
حسابرسان به عنوان ناظران مستقل بر عملکرد مالی شرکت ها، نقشی حیاتی در حفظ سلامت اقتصادی و ثبات بازارهای مالی ایفا می کنند. با این حال، در برخی موارد، عملکرد حسابرسان ممکن است با اشتباهات یا قصور همراه باشد که منجر به زیان و ضرر برای ذینفعان شرکت شود. در چنین شرایطی، ذینفعان میتوانند با طرح دعوا و داوری حقوقی و قضایی علیه حسابرسان، خسارات خود را جبران کنند. این مقاله به بررسی عواملی میپردازد که میتوانند در تصمیم ذینفعان برای طرح دعوا و داوری علیه حسابرسان نقش تعیینکنندهای داشته باشند. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی- توسعهای و از نظر روش از نوع کیفی است. در مرحله اول مصاحبه با خبرگان این حوزه انجام گرفت، نمونهگیری به صورت هدفمند انجام شد و تمرکزش بر تدوین نظریه بود؛ خبرگان آشنا به بحث دعاوی حقوقی و قضایی علیه حسابدارن نمونه آماری این پژوهش را تشکیل میدادند. این خبرگان شامل اساتید، موسسات حسابرسی و متخصصان حقوقی حوزه مالی و حسابرسی بودند. و از آنجایی که تجزیه و تحلیل دادههای کیفی به روشهای دستی کار دشواری بود و همچنین این حجم از اسناد و مدارک قابلیت تجزیه و تحلیل به روشهای قدیمی نداشت با استفاده از نرمافزار Maxqda به تجزیه و تحلیل دادهها پرداخته شد. مطابق با نتایج تحقیق 97 مقوله فرعی (کد باز) شناسایی شدند که در 27 مقوله اصلی (کد محوری) به عنوان عواملی که به طرح دعاوی حقوقی و قضایی علیه حسابرسان منجر میشوند؛ دسته بندی شدند. در نهایت مدل تحقیق اعتباریابی و پیشنهادهای تحقیق ارائه شده است.
