طراحی مدل جامع کشف تقلب مالی در شرکت های دولتی و غیر دولتی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jmaak.2025.24073
چکیده

هدف از انجام این تحقیق، طراحی مدل جامع کشف تقلب مالی در شرکت های دولتی و غیر دولتی بود. روش تحقیق به صورت کیفی و کمی بود. اطلاعات تحقیق به وسیله مصاحبه جمع آوری شد. جامعه آماری تحقیق شامل اساتید و خبرگان مبحث حسابرسی و بازرسی مالی به تعداد نامحدود بودند که تعداد 20 نفر تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. روش نمونه گیری به صورت گلوله‌برفی بود که از مصاحبه شوندگان خواسته شد افرادی مطلع در رابطه با موضوع تحقیق را جهت انجام مصاحبه های بعدی معرفی نمایند. داده های اولیه به شیوه مصاحبه گردآوری شدند. مطابق فرایند روش شناختی، طی سه مرحلۀ کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی، نخست از دل تعداد زیاد انواع داده های اولیه، کدهای مرتبط با موضوع مشخص شدند؛ سپس به شیوۀ مقایسۀ مداوم از دل چندین کد، یک مفهوم استخراج شد و به همین شیوه سایر کدها نیز به مفاهیم تبدیل شدند تا در نهایت 112 مفهوم به دست آمد. در مرحلۀ بعد، هر چند مفهوم در قالب یک مقوله قرار گرفتند تا 17 مقوله برای این پژوهش به دست آمده باشد. یافته های تحقیق نشان داد که، 3 مقوله به عنوان مقولۀ محوری ظاهر شدند که شامل: ویژگی های حسابدار، نظارت و کنترل، شواهد و مدارک می باشند. سایر مقوله ها برای ارائه در مدل تصویری در پنج دستۀ شرایط علّی (3 مقوله)، بستر یا زمینه (4 مقوله)، شرایط مداخله گر (3 مقوله)، راهبردها (2مقوله)، پیامدها (2 مقوله) قرار گرفتند.