ارائه الگوی عملکرد مالی مبتنی بر مسئولیت اجتماعی در بانک‌ها با رویکرد پدیدارشناسی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حسابداری، واحد مبارکه ،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشگاه ازاد اسلامی واحد مبارکه، اصفهان، ایران.

3 استادیار دانشکده حسابداری، واحد مبارکه ،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران.

doi
10.22034/jmaak.2025.24071
چکیده

مسئولیت اجتماعی به طور اجتناب ناپذیری به بخش مهمی از هر تجارت تبدیل شده است. این امر به ویژه در مورد صنعت بانکداری که متحمل ضررهای قابل توجهی در شهرت و اعتماد عمومی در پیامدهای بحران مالی جهانی شد، صادق است. بنابراین جای تعجب نیست که بانک‌ها در سراسر جهان همراه با بهبود عملکرد مالی همواره مسئولیت اجتماعی خود را افزایش داده اند. هدف از این پژوهش تعیین شاخص های عملکرد مالی در بانک ها با رویکرد مسئولیت اجتماعی است. پژوهش حاضر دارای رویکرد پدیدارشناسانه و از نوع کاربردی ـ توسعه‌ ای بود که از طریق مصاحبه عمیق با 5 نفر از مدیران بانکی انجام شد. پاسخ ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی مشخص و در نهایت با روش دلفی‌فازی میزان آستانه پذیرش هر مولفه مشخص شد. در این مرحله نیز از نظرات 20 نفر از خبرگان حوزه بانکی استفاده شد. در مرحله پدیدارشناسی شش محور اصلی معیارهای مالی، حاکمیت‌شرکتی، اقتصادی، اجتماعی، مرتبط با کارکنان و محیط‌زیست با تعداد 43 زیر مولفه شناسایی شدند. سودآوری، مدیریت هزینه، تنوع‌بخشی‌درآمدها، مدیریت ریسک، کمیته حسابرسی، تبعیت از قوانین ملی و بین‌المللی، توجه به معیارهای هم‌افزایی، ارائه خدمات باکیفیت به مشتریان، وفاداری مشتریان، خدمات پس از ارائه محصول، مدیریت دانش، رعایت قوانین و مقررات مرتبط با محیط‌زیست و کاهش مصرف انرژی به عنوان مهم‌ترین مولفه‌ها شناسایی شدند. با توجه به اینکه ارزش محتوایی مسئولیت اجتماعی برای ذی-نفعان رو به افزایش است، بانک‌ها باید فعالیت‌های اجتماعی را همراه با سایر معیارها مورد توجه قرار دهند.