ارزیابی ماتریسیِ مضامین شکل‌دهنده‌ چارچوب حسابداری روایتی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران

2 گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران

3 گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران

4 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی ‌و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22034/jmaak.2025.24078
چکیده

با تغییر ماهیت انتظارات اجتماعی و توسعه کارکردهای نظری دانش حسابداری، شرکت‌ها همچون گذشته نمی‌توانند از طریق تحریف اطلاعات نسبت با اقناع فرصت‌طلبانه‌ی ذینفعان، منافع خود را پوشش دهند. لذا با تغییرات پارادایمی دانش حسابداری و پذیرش رویکردهای ساختارگرایی اجتماعی در این عرصه امروزه ماهیت حسابداری از ارجاع صرفاً کمی گزارش‌های مالی در حال حرکت به سمت پوشش جنبه‌های کیفی افشاء اطلاعات می‌باشد. هدف این مطالعه ارزیابی ماتریسیِ مضامین شکل دهنده‌ی چارچوب حسابداری روایتی می‌باشد. روش شناسی این مطالعه توسعه‌ای است، زیرا ضمنِ ارائه‌ی یک چارچوب اکتشافی از زمینه‌های پیاده‌سازی حسابداری روایتی، مبنی بر ایجاد یک انسجام شناختی از فراگیری اطلاعات، به دنبال ارزیابی ماتریسی مضامین شناسایی شده در بستر مطالعه می‌باشد. ابزار پژوهش در بخش کیفی، مصاحبه و تمرکز بر فرآیند تحلیل مضمون جهت ارائه‌ی یک مدل چندبُعدی در خصوصِ شناختِ حسابداری روایتی می‌باشد تا براساس سنجش پایایی ابعاد شناسایی شده، در بخش کمّی مطالعه اقدام به انجام تحلیل ماتریسی گردد. نتایج در بخش کیفی طی 12 مصاحبه حکایت از شناسایی 3 مضمون فراگیر، 6 مضمون سازمان دهنده و 40 مضمون پایه دارد که با انجام دو مرحله تحلیل دلفی و حذفِ 8 مضمون، نسبت به ارائه‌ی چارچوب نظری اقدام شد. نتایج در بخش کمی نیز نشان داد، مضمون سازمان دهنده‌ی افشاء اطلاعاتِ دارایی‌های ارتباطی و دارایی فکری، مهمترین بُعدهای ابزاری حسابداری روایتی تلقی می‌شوند که می‌تواند به عنوان مبنایی برای ارتقاء سطح شناخت ذینفعان از اطلاعات افشاء شده تلقی گردد

کلیدواژه‌ها