ارزیابی مدل LARS-WG و SDSM در بررسی اثرات تغییر اقلیم بر متغیرهای اقلیمی در جنوب استان کرمان

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد آب وهواشناسی دانشگاه یزد، یزد،ایران.

2 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشگاه یزد

doi
10.30467/nivar.2025.487884.1312
چکیده

هدف این تحقیق ارزیابی مدل‌های LARS-WG و SDSM در روند نمایه‌های حدی بارش و دما و اثر آن بر روی تغییر اقلیم در جنوب استان کرمان در بازه‌ی زمانی 1991 تا 2021 می‌باشد. در این پژوهش داده‌های حدی بارش و دما با استفاده از مدل SDSM و مدل LARS-WG ریزمقیاس شده و با در نظر گرفتن سناریوهای A1 و B2 و چهار سناریو RCP2.6, RCP4.5, RCP6, RCP8.5 تغییر اقلیم برای دوره‌های آینده منطقه مورد نظر، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان داد که بیشینه دمای هوا در ایستگاه‌های کهنوج و جیرفت از تابستان (ژوئن و ژوئیه) به پاییز (سپتامبر و اکتبر) منتقل شده است. علاوه بر این، مدل‌های پیش‌نگری، کاهش دمای آینده نسبت به دوره مشاهداتی را نشان می‌دهند، همچنین نتایج مدل‌های پیش‌نگری نشان داد که پایین‌بودن پارامترهای آماری خطا سنجی مدل LARS-WG در بررسی روند بارش و دمای کمینه عملکرد بسیار بهتری از مدل SDSM ارائه می‌دهد. در بررسی روند بیشینه دما مدل SDSM نتایج بهتری نسبت به مدلLARS-WG نشان داده‌است. برای نتایج پیش‌نگری روند کلی تغییرات دما در هر دو مدل و هر دو سناریو A1 و B2 حاکی از افزایش کلی دما در تمامی ایستگاه‌های مورد مطالعه نسبت به دوره پایه است. همچنین روند کلی تغییرات بارش در مدل SDSM در سناریو A1 با افزایش 12.8 میلی‌متر و در سناریو B2 با افزایش 12.9 میلی‌متر و در مدل LARS-WG کاهش بارش در تمامی ایستگاه‌های مورد مطالعه نسبت به دوره پایه بوده است. همچنین از چهار سناریو استفاده شده برای هر دو مدل، کاهش بارش برای تمام ایستگاه‌ها به‌جز در سناریو RCP2.6 افزایش را پیش-نگری کرده‌است. در نتیجه کلی برای بررسی بارش مدل LARS-WG و برای دما مدل SDSM نتایج بهتری ارائه می‌دهند. همچنین نتایج کاهش بارندگی و افزایش دمای حدی در جنوب استان و روند کاهشی به‌ویژه در میزان بارندگی سالانه این منطقه را نشان دادند. در نتیجه رویداد خشکسالی‌های پیاپی در این منطقه را می‌توان به روند کاهشی بارش و افزایش دما و تا حدودی تغییر اقلیم نسبت داد.

کلیدواژه‌ها