فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گرد وخاک یکی از مهم‌ترین آلاینده‌های جوّی در منطقه غرب آسیاست که اثرات قابل توجهی بر کیفیت هوا، سلامت انسان، زیست بوم های دریایی و خشکی دارد. دراین پژوهش به تحلیل نوسانات فضایی-مکانی شار نشست خشک و مرطوب ذرات معلق خاکزاد (Dust Deposition )در حوضه خلیج فارس و دریای عمان (مکران) طی یک دوره ده ساله (۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳) با بهره گیری از داده های بازتحلیل MERRA-2و CAMSپرداخته می شود. هدف اصلی ضمن شناسایی نقاط بحرانی،تعیین الگوهای زمانی ( ماهانه، فصلی و بلندمدت) و تحلیل مقیاس انواع نشست روی منطقه است و سپس عملکرد هر مجموعه داده، در خلیج فارس دریای عمان(مکران). مقایسه. می شود. نتایج نشان داد از بحرانی ترین نقاط نشست خشک سواحل غربی و شمال غربی خلیج فارس با میانگین سالانه حدود 5/2 تن بر کیلومترمربع که متاثر از نزدیکی به منابع گرد وخاک و فرآیندهای فصلی است. همچنین اوج نشست خشک در فصول گرم سال (اواخر بهار و تابستان) و در ماه جولای روزانه به میزان 22/46 میکروگرم برمترمربع اتفاق می‌افتد. نشست مرطوب نیز در نواحی دارای بارش بیشتر، غالب است، از جمله سواحل شمال غربی خلیج فارس و شرق دریای عمان با میانگین سالانه حدود 2/4 تن بر کیلومترمربع و بیشینه آن در ماه فوریه روزانه به میزان 24/95 میکروگرم برمترمربع و برای شمال خلیج فارس رخ می دهد. همچنین نتایح تحلیل همبستگی عوامل هواشناسی در منطقه نشان داد که نشست خشک همبستگی بالاتری با سرعت باد سطحی(0/234=R) و نشست مرطوب ارتباط قوی تری با بارندگی(0/445=R) دارد. این یافته ها در مدیریت کیفیت هوا و ارزیابی پیامدهای زیست محیطی ضروری است.