فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 در شرایط کنونی و با قرارگرفتن در عصری که از آن به‌عنوان «عصر دانش» یاد می‌کنند، برای بیشتر جوامع پی‌ریزی پایه‌های توسعه بر مبنای آموزش مبتنی بر نظام‌های دانش‌مدار به یک الزام تبدیل شده است. این الزام موج گسترش‌کمّی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی را در دستورکار کشورهای مختلف قرار داده است، لیکن همزمان با موضوع جهانی شدن و افزایش اهمیت «دانشگاه‌های تراز جهانی»، توازن میان گسترش کمّی و توسعۀ کیفی به چالشی اساسی، به‌ویژه در حوزۀ آموزش عالی، در کشورهای در حال توسعه تبدیل شده است. بر این اساس، در این مطالعه ارزیابی عملکرد کمّی و کیفی دانشگاه‌هایی که بر اساس مصوبۀ «طرح آمایش آموزش عالی کشور» در تراز جهانی طبقه‌بندی شده‌اند، از منظر معیارهای دروندادی و میزان سرمایه‌گذاری بخش دولتی صورت گرفته است. به‌منظور ارزیابی عملکرد کمّی و کیفی مجموعۀ این دانشگاه‌ها با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی، شش معیار اصلی متشکل از دو معیار کمّی و چهار معیار کیفی انتخاب و روند تغییرات این معیارها طی بازۀ زمانی ۵۰ سالۀ ۱۳۴۵ تا ۱۳۹۴ تحلیل شده است. نتایج نشان داد که روند تغییرات در معیارهای کمّی تقریباً برای تمام دانشگاه‌های منتخب صعودی بوده است. در معیارهای کیفی نیز در بازه‌های زمانی سال‌های 1357-1345 و 1380- 1369 روند رو به بهبود مشاهده شده است؛ لیکن در دورۀ زمانی سال‌های 1368-1357 به‌دلیل شرایط خاص ناشی از وقوع جنگ تحمیلی در کشور، تقریباً در تمام معیارها افت جدّی رخ داده است. روند گسترش کمّی ناموزون و توسعۀ کیفی نزولی نسبی در سال‌های اخیر، توجه جدی مدیران و سیاستگذاران آموزش عالی کشور را در برنامه‌ریزی برای شناسایی گلوگاه‌های ارتقای دانشگاه‌ها به تراز جهانی و تقویت سازوکارهای رفع موانع موجود می‌طلبد.