بررسی توانایی مدل CAMS در پیش‌بینی غلظت آلاینده‌های PM10، PM2.5 و NO2 در شهر تهران در 3 مورد مطالعاتی

نویسندگان

1 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، گروه پیش آگاهی مخاطرات جوی

2 استادیار پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو تهران

doi
10.30467/nivar.2025.515545.1330
چکیده

در سال‌های اخیر آلودگی هوا به معضل بزرگی در شهرهای صنعتی دنیا تبدیل شده است. پیش‌بینی درست غلظت آلاینده‌ها در سطح کلان‌شهرها با صدور هشدارهای بهنگام می‌تواند تا حدود زیادی از خسارات ناشی از آلودگی هوا بکاهد. در این مطالعه سه مورد آلودگی هوای ناشی از آلاینده‌های PM10، PM2.5 و NO2 در سطح شهر تهران بررسی شده و خروجی مدل CAMS در پیش‌بینی غلظت این آلاینده‌ها با داده‌های مشاهداتی مقایسه شده است. به این منظور از داده‌های ایستگاه هواشناسی همدیدی فرودگاه مهرآباد، داده‌های بازتحلیل ERA5 و داده‌های آلودگی هوا از ایستگاه‌های پایش کیفیت هوا در شهر تهران استفاده شده است. مقایسه سری زمانی غلظت آلاینده، دیدافقی و رطوبت نسبی در موارد مطالعاتی مختلف نشان داد که در مورد آلاینده PM10 ارتباطی میان غلظت آلاینده با مقدار رطوبت نسبی مشاهده نشده است. در مورد آلاینده‌های PM2.5 و NO2 تا حدودی می‌توان بیان کرد که رطوبت نسبی با دید افقی رابطه عکس و با غلظت رابطه مستقیم نشان داده است. بر اساس تحلیل همدیدی، در زمان رخداد مورد مطالعاتی مربوط به آلاینده PM10 کم‌فشار حرارتی بر روی فلات ایران مستقر بوده ولی در موارد مطالعاتی مربوط به PM2.5 و NO2 الگوهای پرفشار در منطقه حاکم بوده و جریان باد 10 متری ضعیف بوده است. مقایسه پیش‌بینی 24 ساعته مدل CAMS با الگوی غلظت حاصل از ایستگاه‌های پایش آلودگی هوا در شهر تهران نشان داد که مدل در تمام موارد مطالعاتی در پیش بینی غلظت آلاینده‌ها فروتخمین زیادی داشته است. بیشترین مقدار فروتخمین مربوط به آلاینده PM10 و کمترین آن مربوط به NO2 است.