تبیین شناختی دو فعل «برین» و «سزیان» در گویش کردی کلهری
نویسندگان
1 گروه زبان شناسی همگانی ، دانشکده علوم انسانی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان ، ایران
2 گروه زبان شناسی همگانی ، دانشکده علوم انسانی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان ، ایران
3 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4 گروه زبان شناسی همگانی ، دانشکده علوم انسانی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان ، ایران
5 دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت
doi
10.22099/jill.2023.48322.1356چکیده
پژوهش حاضر، افعال «برین» /bǝrin/ و «سزیان»/sǝzyân/ را بهعنوان افعال کنشی در گویش کردی کلهری براساس رویکرد معناشناسی شناختی مورد مطالعه قرارمیدهد. شیوه جمعآوری دادهها به روش کتابخانهای-میدانی انجام گرفتهاست. دادههای پژوهش عبارتند از آثار ادبی، اصطلاحات و ضربالمثلهای کردی کلهری که از دو طریق مراجعه به منابع نوشتاری و نیز مصاحبه و ثبت و ضبط گفتار روزمره گویشوران اصیل کردی کلهری استخراج شدهاست. با بررسی دادهها برمبنای مفاهیم معنیشناسی شناختی، برای فعل «برین» 35 معنا و برای فعل «سزیان» 11 معنا شناسایی شد. روابط معنایی در ساختار این افعال مورد بررسی قرار گرفت، باهمایی افعال کنشی با اعضای بدن در هردو فعل کنشی کردی کلهری دیده شد. باهمایی این افعال با اجزاء ضروری اعم از اعضای بدن یا کلمات خاص گویش کردی کلهری در انتقال معانی افعال کنشی نقش عمدهای داشتهاست. فعل «برین» به نسبت فعل «سزیان» معانی بیشتری را به خود اختصاص داده است و بیشترین تعداد باهمایی با اندام واژهها دارد، همچنین بیشترین تعداد باهمایی با اسم را دارد و تعداد اصطلاحات بیشتری را به خود اختصاص داده است.