شناسایی پیشران‌های کمی و کیفی و ارائه الگوی اثرگذاری آنها بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 گروه ریاضی ، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

4 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

doi
10.22034/jmaak.2025.77950.4387
چکیده

رقابت‌پذیری بعنوان موضوعی محوری تلقی می‌شود و از آن به عنوان وسیله‌ای برای دستیابی به رشد اقتصادی مطلوب و توسعه پایدار یاد می‌شود. رقابت‌پذیری، عملکرد شرکت را در زمینه عرضه کالا یا خدمات خود به بازار مشخص می-کند. از این رو، هدف پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های کلیدی تاثیرگذار بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها و ارائه الگوی تاثیرگذاری و تاثیرپذیری آنها می‌باشد. برای شناسایی پیشران‌‌های موثر بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها از روش مطالعات اسنادی و روش دلفی و نرم‌افزار MICMAC استفاده شد. از این رو در مصاحبه با 36 نفر از خبرگان و متخصصان مراکز دانشگاهی و مدیران مالی شرکت‌ها، 52 پیشران اثرگذار بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها در پنج گروه شامل محیط‌های سیاسی، فناوری، اقتصادی، اجتماعی و قانونی شناسایی شدند. نتایج حاصله با دسته بندی پیشران‌ها به پیشران‌های تاثیرگذار، تاثیرپذیر، دو وجهی و مستقل نشان دهنده آن بود که 6 پیشران با عناوین انتخاب استراتژی مناسب جهت ورود به بازار، شفافیت اطلاعاتی، اندازه و سابقه شرکت، تناسب فرهنگ و راهبردهای شرکت، ارتباط شرکت با دانشگاه و پژوهشگاه‌ها و ویژگی‌های شخصی مدیریت، از کلیدی‌ترین پیشران‌های اثرگذار بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها می‌باشند. شرکت‌ها با شناخت پیشران ها در شکل‌دهی رقابت‌پذیری خود آگاهی می یابند و با اولویت بندی پیشران‌ها و انجام تحقیقات، می‌توانند تصمیمات آگاهانه بگیرند و استراتژی‌های مناسب فضای رقابتی اتخاذ کنند. موفقیت در بازار محصول به توانایی سازگاری با محیط اقتصادی و اجتماعی در حال تحول بستگی دارد. با پذیرش تغییرات و پاسخ فعالانه به محیط‌های خارجی، شرکت‌ها می‌توانند مزیت رقابتی به دست آورند و برای رشد و سودآوری آماده تر شوند.