بررسی اصول و مبانی اخلاقِ زمین به‌عنوان شاخه‌ای نوظهور در اخلاق حرفه‌ای و ضرورت توجه به آموزش آن

نویسندگان

1 گروه محیط زیست معدنی، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه محیط‌زیست معدنی، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران

3 گروه محیط‌زیست معدنی، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران

doi
10.22047/ijee.2020.191245.1652
چکیده

علم به خودی خود دعوی اخلاقیات و یا حل و بررسی مسائل و مشکلات اجتماعی را ندارد. از این رو به شاخه‌‌ای بین رشته‌ای نیاز داریم تا ضمن آگاهی از مسائلی علمی، با پیچیدگی‌های علوم انسانی نیز آشنا باشد. اخلاق کاربردی و اخلاق حرفه‌ای چنین وظیفه‌ای دارند و در مورد مسائل مربوط به علوم‌زمین، دانش "اخلاق زمین" این نقش را ایفا می‌کند. اخلاق زمین (Geo-Ethics) یکی از شاخه های نوظهور اخلاق حرفه‌ای است. در اخلاق حرفه‌ای بر مسئولیت‌ها و اولویت‌های اخلاقی اعضاء و صاحبان حرفه تاکید می‌شود. همچنین نحوه مواجهه با مسائل دشواری نظیر دوراهی‌های پیچیده‌ی اخلاقی در آن شاخه تبیین و تشریح میگردد. اخلاق زمین، فصل مشترکی است میان فلسفه، علوم زمین، اقتصاد و جامعه شناسی. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا مفاهیم پایه‌ای اخلاق زمین معرفی گردد و ریشه ها و تاریخچه آن مورد بررسی قرار گیرد. همچنین انجمن‌های بین المللی اخلاق حرفه‌ای به عنوان مراجعی جهانی معرفی گردیده است. از جمله مسائل اساسی اخلاق زمین می‌توان به ارتباط آن با جامعه و مسئولیت‌های اجتماعی، موضوع تغییر اقلیم و اکوسیستم حیات، بیان دوراهی های اخلاقی و مباحث مرتبط با پژوهش اشاره نمود. همچنین ارتقاء سطح اخلاقی محققین جوان و تشویق آن‌ها به تفکر انتقادی در خصوص مدیریت منابع زمین و تلاش برای یافتن راه حل‌های اجتماعی-اقتصادی در چارچوب اصول پایداری، برای نسل‌های آینده، از جمله مباحث کلیدی در اخلاق زمین می باشند.