فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیل و سیلاب از متداول‌ترین پدیده‌های طبیعی در نقاط مختلف جهان هستند که در طول سالیان دراز جان انسان‌های زیادی را گرفته‌ و آثار مخرب غیر قابل جبرانی به جا گذاشته‌است. بارش خرداد ماه 1402 استان اردبیل با تخریب پل‌های و راه‌های ارتباطی روستایی بین شهرهای شمالی استان، از بین بردن باغات میوه و دامداری‌های، تخریب منازل مسکونی خسارت‌های فراوانی را به اموال و جان مردم در نواحی شهری و روستایی وارد کرده است و آثار مخرب غیر قابل جبرانی به جا گذاشته‌است. از این رو شناخت پدیده سیلاب و آگاهی از اثرات ناشی از آن، از مهم‌ترین مسایلی است که در پایش سیلاب باید مورد توجه قرار گیرد. روش‌های مختلفی برای پایش سیلاب وجود دارد که از میان آن‌ها بکارگیری روش‌های کاربردی همچون سنجش از دور ماهواره ای با استفاده از رادار دیافراگم مصنوعی (SAR) پشتیبانی خوبی را برای پایش سیلاب و کاهش اثرات آنها در مقیاس جهانی ارائه می دهد. لذا در این پژوهش به منظور تعیین مناطق سیلابی و وسعت آب حاصل از آن برای خرداد ماه 1402 در استان اردبیل، از تصاویری دیافراگم مصنوعی SAR برای قبل و بعد از وقوع سیلاب استفاده شد. بدین منظور در گام نخست عملیات پیش‌پردازش بر روی تصاویر در نرم‌افزار SNAP انجام گرفت، در گام دوم عملیات پس‌پردازش برای داده‌های رستر باینری طبقه‌بندی شده در محیط ENVI 5.3 انجام شد و در گام آخر نقشه نهایی به منظور تبدیل به فایل بردار و تحلیل آن به محیط ArcGIS وارد شد. نتایج نشان داد براساس بارش خرداد ماه 1402، مناطق سیلابی استان حدود 1603 هکتار بوده است که بیشترین مساحت مناطق سیل‌زده مربوط به شمال استان بویژه شهرستان بیله‌سوار با 593 هکتار می‌باشد. در محدوده مورد مطالعه بیشترین مناطق سیلابی در اراضی علفزار و زمین‌هایی با شیب کمتر از 20 درصد و ارتفاع کمتر از 1000 متر دیده شد که عواملی مختلفی نظیر ویژگی‌های توپوگرافی نظیر شیب و پستی منطقه در آن دخیل بوده است.