فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده استان فارس یکی از قطب‌های کشاورزی کشور است که بدلیل وابستگی منابع آبی آن به بارش‌های سالانه، تغییر رژیم بارش‌ها می‌تواند الگوی کشت و تولید محصول در این استان را دستخوش تغییر کند. این پژوهش در نظر دارد تا ضمن بررسی و تحلیل روند تغییرات مکانی و زمانی بارش‌های استان فارس طی دوره سی ساله (1393-1364 شمسی)، با بکارگیری یکی از مدلهای‌ اقلیمی CMIP6 و تعدادی از سناریوهای اقتصادی اجتماعی انتشار گازهای گلخانه‌ای SSP اقدام به تحلیل روند تغییرات سالانه و ماهانه بارش‌ها در دهه‌های آتی (1475-1405 شمسی) بپردازد. برای انجام این پژوهش از آمار بارش ایستگاه‌های سینوپتیک استان فارس و داده‌های مدل اقلیمی CanESM5 بعنوان یکی از پرکاربردترین مدل‌های جهانی گردش عمومی استفاده شد. نتایج نشان داد که احتمال افزایش بارش سالانه استان فارس در همه سناریوها وجود دارد؛ بطوری‌که سناریوی SSP1-2.6 کمترین افزایش و سناریوی SSP3-7.0 بیشترین افزایش بارش نسبت به دوره پایه را پیش‌نگری کرده‌اند. بر این اساس، مشخص گردید که روند افزایشی بارش‌های‌ پیش‌نگری شده طبق سناریوی SSP126 غیرمعنی‌دار، ولی طبق سایر سناریوها معنی‌دار خواهد بود. همچنین، بررسی رژیم ماهانه بارش‌های استان فارس، نشان داد که تقریباً در همه سناریوهای SSP، کاهش بارش در ماه‌های نسبتاً گرم سال یعنی آگوست، سپتامبر و یا اکتبر وجود دارد و در مورد سناریوهای SSP1-2.6 و SSP2-4.5 کاهش بارش در ماه‌های آغازین سال میلادی (ژانویه و فوریه) نیز پیش‌نگری شده است. در مقابل، در همه سناریوها افزایش محتمل بارش‌های بهاره استان فارس نسبت به دوره پایه پیش‌نگری شد. نتایج این پژوهش بیانگر ضرورت برنامه‌ریزی برای استفاده حداکثری از تغییرات رژیم بارش ماهانه استان فارس برای کشت‌های بهاره و رعایت احتیاط و تدابیر لازم برای کشت‌های پاییزه و در نظر داشتن احتمال کاهش بارش‌های پاییزه در این استان می‌باشد.