ویژگی‌های مکانی-زمانی اقلیم آسایش گردشگری در کرانه‌های ساحلی جنوب ایران

نویسندگان

1 استاد گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه لرستان، دانشکده منابع طبیعی، خرم آباد، ایران.

5 دانشیار، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.30467/nivar.2025.481196.1309
چکیده

گردشگری بخش عمده ای از اقتصاد جهانی می‌باشد که به شدت تحت تاثیر آب و هوا قرار گرفته است. بنابراین، بررسی شرایط آب و هوایی یک منطقه از نظر راحتی ‏فیزیولوژیک گردشگران و تعیین دوره‌های مناسب برای عناصر گردشگری اعم از برنامه‌ریزی، اجرا و اقامت گردشگران به‌ویژه در ‏اقلیم‌های گرم و خشک جنوب کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. براین اساس در مطالعه حاضر، به بررسی توزیع ‏مکانی-زمانی اقلیم آسایش گردشگری در کرانه‌های ساحلی جنوب ایران در چهار استان خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان به‌عنوان ‏یکی از عمده‌ترین مقاصد طبیعت‌گردی پرداخته شد.‏ این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و هدف آن بررسی شرایط اقلیمی و تعیین زمان‌های مناسب برای گردشگری در کرانه‌های جنوبی ایران است. مطابق نتایج شاخص اقلیم گردشگری (TCI) در طی سال‌های 1990 تا 2022، مطلوب‌ترین شرایط آب و ‏هوای گردشگری در منطقه، به‌ترتیب در ایستگاه‌های مورد مطالعه مربوط به ‏ماه‌های آبان، آذر، دی، بهمن و ‏اسفند با شرایط خیلی خوب تا ایده آل است.‏‎ ‎علاوه براین، نتایج شاخص فشار عصبی (CI) نشان داد که مطلوب‌ترین زمان ‏گردشگری کرانه‌های ساحلی جنوب ایران، در ماه‌های آبان و اسفند قابل ‏مشاهده است و نتایج شاخص دمای مؤثر (NET) ‏نیز حاکی از آن است که مناسب‌ترین ماه‌ها برای حضور گردشگران ‏در این منطقه مربوط به ماه‌های آبان، آذر، بهمن و اسفند است.‏ براین اساس، ماه‌های مطلوب و مشترک گردشگردی در بین سه شاخص ‏‏مورد مطالعه مربوط به آبان ‏ماه و اسفندماه قابل مشاهده است.‏ در این راستا، نتایج مطالعه حاضر با توجه به شرایط اقلیمی کرانه‌های ساحلی جنوب کشور به تصمیم‌گیران و برنامه‌ریزان گردشگری کمک می‌نماید تا با انتخاب شاخص اقلیمی مناسب به تعیین زمان مطلوب گردشگری و حضور ‏بازدیدکنندگان در این منطقه اقدام نمایند. همچنین درک ما از همبستگی شاخص اقلیم گردشگری با زمان حضور و ‏تعداد بازدیدکنندگان در طی ماه‌های مختلف سال در منطقه را بهبود می‌بخشد تا مدیران بتوانند به تصمیم‌گیری ‏آگاهانه‌تر و برنامه‌ریزی مناسب در راستای اجرای توسعه پایدار گردشگری در این منطقه بپردازند.