ویژگیهای مکانی-زمانی اقلیم آسایش گردشگری در کرانههای ساحلی جنوب ایران
نویسندگان
1 استاد گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه لرستان، دانشکده منابع طبیعی، خرم آباد، ایران.
5 دانشیار، گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.30467/nivar.2025.481196.1309چکیده
گردشگری بخش عمده ای از اقتصاد جهانی میباشد که به شدت تحت تاثیر آب و هوا قرار گرفته است. بنابراین، بررسی شرایط آب و هوایی یک منطقه از نظر راحتی فیزیولوژیک گردشگران و تعیین دورههای مناسب برای عناصر گردشگری اعم از برنامهریزی، اجرا و اقامت گردشگران بهویژه در اقلیمهای گرم و خشک جنوب کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. براین اساس در مطالعه حاضر، به بررسی توزیع مکانی-زمانی اقلیم آسایش گردشگری در کرانههای ساحلی جنوب ایران در چهار استان خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان بهعنوان یکی از عمدهترین مقاصد طبیعتگردی پرداخته شد. این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و هدف آن بررسی شرایط اقلیمی و تعیین زمانهای مناسب برای گردشگری در کرانههای جنوبی ایران است. مطابق نتایج شاخص اقلیم گردشگری (TCI) در طی سالهای 1990 تا 2022، مطلوبترین شرایط آب و هوای گردشگری در منطقه، بهترتیب در ایستگاههای مورد مطالعه مربوط به ماههای آبان، آذر، دی، بهمن و اسفند با شرایط خیلی خوب تا ایده آل است. علاوه براین، نتایج شاخص فشار عصبی (CI) نشان داد که مطلوبترین زمان گردشگری کرانههای ساحلی جنوب ایران، در ماههای آبان و اسفند قابل مشاهده است و نتایج شاخص دمای مؤثر (NET) نیز حاکی از آن است که مناسبترین ماهها برای حضور گردشگران در این منطقه مربوط به ماههای آبان، آذر، بهمن و اسفند است. براین اساس، ماههای مطلوب و مشترک گردشگردی در بین سه شاخص مورد مطالعه مربوط به آبان ماه و اسفندماه قابل مشاهده است. در این راستا، نتایج مطالعه حاضر با توجه به شرایط اقلیمی کرانههای ساحلی جنوب کشور به تصمیمگیران و برنامهریزان گردشگری کمک مینماید تا با انتخاب شاخص اقلیمی مناسب به تعیین زمان مطلوب گردشگری و حضور بازدیدکنندگان در این منطقه اقدام نمایند. همچنین درک ما از همبستگی شاخص اقلیم گردشگری با زمان حضور و تعداد بازدیدکنندگان در طی ماههای مختلف سال در منطقه را بهبود میبخشد تا مدیران بتوانند به تصمیمگیری آگاهانهتر و برنامهریزی مناسب در راستای اجرای توسعه پایدار گردشگری در این منطقه بپردازند.