فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله به بررسی آخرین وضعیت اقلیم جهان و ایران پرداخته شده است و ناهنجاری‌های مرتبط با مهمترین شاخص‌های وضع هوا و اقلیم معرفی شده اند. اطلاعات اقلیمی در سطح جهانی با استفاده از داده های زمان واقعی و داده های باز تحلیل بر اساس گزارش سازمان جهانی هواشناسی جمع آوری شده است. برای ایران نیز از داده های اندازه گیری شده در بیش از 1000 ایستگاه در سراسر کشور بهره برداری شده است. برای مناطقی که کمبود داده وجود دارد از روش های درونیابی شناخته شده بهره برده شده است. برخی از مهمترین نتایج بدست آمده در بررسی های انجام شده نشان می دهد که میانگین دمای 2 متری سطح زمین در سال 2024 معادل ۱.۵۵ درجه سانتیگراد ± ۰.۱۳ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین دمای ۱۸۵۰-۱۹۰۰ ( دوره پیش از صنعتی شدن) بود. سال ۲۰۲۴ گرم‌ترین سال در ۱۷۵ سال ثبت شده بود که به وضوح از گرم‌ترین سال قبلی، ۲۰۲۳ با ۱.۴۵ درجه سانتیگراد ± ۰.۱۲ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین ۱۸۵۰-۱۹۰۰، پیشی گرفت. برای میانگین دمای جهانی، هر یک از ده سال گذشته، ۲۰۱۵-۲۰۲۴، به صورت جداگانه ده سال گرم ثبت شده بودند. در سال ۲۰۲۴، میزان گرمای اقیانوس‌ها به بالاترین سطح خود در رکورد مشاهداتی ۶۵ ساله رسید و از رکورد قبلی ثبت شده در سال ۲۰۲۳ فراتر رفت. در طول هشت سال گذشته، هر سال رکورد جدیدی برای میزان گرمای اقیانوس‌ها ثبت شده است. نرخ گرمایش اقیانوس‌ها در دو دهه گذشته، ۲۰۰۵-۲۰۲۴، بیش از دو برابر میزان مشاهده شده در دوره ۱۹۶۰-۲۰۰۵ است. سال ۲۰۲۴، میانگین سطح آب دریاهای جهان به بالاترین رکورد خود در داده‌های ماهواره‌ای (از سال ۱۹۹۳ تاکنون) رسید. آهنگ افزایش میانگین سطح آب دریاهای جهان در ۱۰ سال گذشته (۲۰۱۵-۲۰۲۴) بیش از دو برابر نرخ افزایش سطح آب دریاها در دهه اول داده‌های ماهواره‌ای (۱۹۹۳-۲۰۰۲) بوده است. ال نینو قوی ۲۰۲۳/۲۰۲۴ پس از سه سال متوالی لانینا از اواخر ۲۰۲۰ تا اوایل ۲۰۲۳ رخ داد. شرایط ال نینو تا اواسط ۲۰۲۳ برقرار شد، تا پایان ۲۰۲۳ قوی شد و تا سه ماهه دوم ۲۰۲۴ از بین رفت. گزارش سازمان هواشناسی جهان (WMO) از وضعیت آب و هوای جهان در سالهای ۲۰۲۳ و 2024 بیانگر شکستن رکورد تمام شاخص‌های آب و هوایی در این سال است. این دو سال(2024 و 2023 )بی‌تردید گرم‌ترین سال تاریخ کره زمین از زمان شروع ثبت رکوردها(دوره 175 ساله) هستند. در ایران نیز طی سالهای 1402 و 1403 رخداد بارش های سیل آسا، امواج گرمایی و وزش بادهای شدید افزایش یافته است. زیرساختهای فرسوده، تغییر وسیع کاربری در کنار افزایش وقوع مخاطرات وضع هوا و اقلیم ، افزایش خسارتها و تلفات را به دنبال داشته است. به منظور مدیریت بهینه، ضرورت توسعه شبکه دیدبانی سازمان هواشناسی کشور جته پایش بهتر و صدور پیش بینی ها و هشدارهای دقیق‌تر و همچنین تصمیم سازی برای تصمی گیری های کلان ضروری به نظر می رسد.