فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حوضه آبی مکران، شامل خلیج عمان و بخشی از دریای عرب است که در مجاورت اقیانوس هند است. در این مطالعه، دما، شوری و چگالی سطح و راستای قائم مربوط به بخشی از حوضه آبی مکران (E° 126/66- 425/56؛ N° 80/25 - 375/23) مورد بررسی قرار گرفته است. به این منظور، از داده‌های اطلس اقیانوس جهانی (2018) مربوط به سازمان ملی اقیانوسی و جوی نوا (با علامت اختصار WOA18) با قدرت تفکیک یک چهارم درجه عرض جغرافیایی به‌ صورت میانگین فصلی و سالیانه استفاده شده است. نقشه‌های سطحی با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS، نقشه‌های مقاطع عرضی با استفاده از نرم‌افزار Surfer و پروفابل قائم میانگین‌گیری شده با استفاده نرم‌افزار Grapher برای هر فصل و به صورت سالیانه ترسیم شد. نقشه‌های سطحی با درون‌یابی اسپلاین ترسیم شدند. مقاطع عرضی از سطح تا عمق 2000 متر به فاصله دو درجه عرض جغرافیایی (جمعا چهار ترانسکت) ایجاد شد و فاصله بین شبکه نقاط داده‌ای با استفاده از درون‌یابی IDW تکمیل شد. نتایج نشان می‌دهد که تغییرات چگالی تا حد زیادی وابسته به تغییرات شوری به طور مستقیم و تغییرات دما به طور معکوس است. تغییرات فصلی کمیت‌ها و تغییرات مکانی در حوضه آبی مکران مشهود می‌باشد. همچنین مقاطع عرضی نشان می‌دهد که تغییرات ترموکلاین و هالوکلاین آب به یکدیگر وابسته بوده و بر تغییرات پیکنوکلاین تاثیر مستقیم دارند. افزایش دما موجب کاهش چگالی و افزایش شوری موجب افزایش چگالی و در نتیجه سقوط لایه سنگین از سطح به عمق بیشتر می شود. همچنین به خوبی تفاوت چشمگیر شوری در سمت غرب به دلیل وجود توده آب خلیج فارس (PGW) و در شرق به دلیل ورودی رودخانه و رخداد مونسون تابستانه در این حوضه دیده می‌شود. اگرچه میانگین چگالی سطحی سالیانه حوضه آبی مکران kg m-3 5/24 می‌باشد اما در فصل گرم و پرباران تابستان مقدار آن کاهش می یابد. همچنین، غرب خلیج عمان، گرم و شورتر از شرق آن است. و مناطق کم‌عمق استرس دمایی بیشتری را نسبت به میانه حوضه که عمیق‌تر است، تجربه می‌کنند. به علاوه، لایه آمیخته (به ویژه از سطح تا عمق 30 متری) تحت تاثیر شدید تغییرات فصلی است و تفاوت فصل گرم تابستان و فصل سرد زمستان به خوبی در پروفایل‌های قائم حوضه آبی مکران دیده می‌شود. وجود توده آب خلیج فارس در عمق 250 الی 400 متری دیده می‌شود. در لایه‌های عمقی با عمق بیش از 1000 متر نیز، دما تغییرات فصلی ناچیز دارد؛ اما شدیدا کاهش می‌یابد و به دمای C° 4 درجه سانتی‌گراد می‌رسد. چگالی نیز شدیدا افزایش می یابد و به بیش از kg m-3 33 می‌رسد.