فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پرایمینگ بذر، به‌ویژه در زراعت دیم گندم، با بهبود استقرار گیاهچه و افزایش تحمل به تنش‌های محیطی، نقش مهمی در افزایش عملکرد و پایداری تولید دارد . این آزمایش به‌منظور ارزیابی اثر پرایمینگ بذر بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه ارقام گندم در شرایط دیم در سال زراعی 1400-1399 اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه قاملو مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان انجام شد. تیمارهای مختلف پرایمینگ بذر شامل هیدروپرایمینگ، پتاسیم دی هیدروژن فسفات، سولفات روی، نیترات پتاسیم و تیمار شاهد (بدون پرایم) بر روی چهار رقم گندم دیم به اسامی آذر2، رصد، اوحدی و هما اجرا شد. نتایج بیانگر اثرات مثبت پرایمینگ بذر برافزایش عملکرد دانه، افزایش قدرت رویش و افزایش استقرار بوته بود. در شرایط این تحقیق، بهترین تیمار نیترات پتاسیم بود که سبب افزایش 45 درصدی عملکرد دانه نسبت به شاهد گردید. افزایش عملکرد دانه بر اثر اعمال این تیمار ناشی از اثر مثبت آن بر بعضی صفات دیگر از جمله وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، ارتفاع بوته، تعداد ریشه‌های بذری و تعداد دانه در خوشه بود. ارقام گندم واکنش متفاوتی به‌پیش تیمارهای پرایمینگ نشان داده و در این میان رقم آذر2 با عملکرد 1293.9 کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد دانه را به خود اختصاص داد. همچنین مقایسه میانگین‌ها برای صفت طول ریشه‌چه بیانگر برتری رقم آذر2 نسبت به سایر ارقام موردبررسی بود. بر اساس نتایج این تحقیق اعمال نیترات پتاسیم بر رقم آذر 2 موجب 36درصد افزایش عملکرد نسبت به میانگین ارقام بدون اعمال پرایمینگ بذر شد. برتری استفاده از پرایمینگ بذر در زراعت دیم گندم را می‌توان به تسریع فرآیند جوانه زنی، استقرار یکنواخت و بهبود یافته گیاهچه، و افزایش تحمل به تنش‌های محیطی اولیه نسبت داد که در نهایت منجر به افزایش بقاء و استقرار موفق گیاهچه در شرایط نامساعد محیطی می‌شود.