مبانی انسان شناختی در اندیشه ملاصدرا و امام‌خمینی با تاکید بر انسان سیاسی

نویسندگان

1 استادیار گروه الهیات دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

موضوع این مقاله بررسی مبانی انسان‌شناسی صدرایی و امام‌خمینی با تمرکز بر انسان‌شناسی‌سیاسی است. پرسش اصلی مقاله این است که مبانی انسان‌شناسی سیاسی یا مدنی فلسفۀ صدرایی و تفکر امام‌خمینی چه بوده است. فرضیۀ مقاله بر آن بوده که حکمت متعالیۀ صدرایی تصویری جامع از انسان ارائه کرده که حیات مدنی او را نیز پوشش می‌دهد و چون امام‌خمینی متأثر از حکمت صدرایی بوده در بُنمایه‌های فکری ایشان می‌توان تاثیرپذیری از فلسفۀ متعالیه را پیگیری و ردگیری کرد. یافته‌های پژوهش نشان داده که امام‌خمینی یک متفکر سیاسی صدرایی است که به خوبی از حکمت متعالیه برای مواجهۀ با فضای معاصر خودش بهره برده و در سه مولفۀ ذومراتب بودن هستی؛ تربیت پذیری آدمی؛ و نخبه‌گرایی کاملاً صدرایی بوده است. از همین رو، در تبارشناسی اندیشۀ‌سیاسی امام همواره باید نظام فکری صدرایی را مدنظر داشت. روش جمع آوری داده‌ها کتابخانه‌ای و اسنادی و رویکرد مقاله تفسیر متن‌گرایانه و مقایسۀ بینامتنی بوده است.