پاسخ جمعیت‌های یولاف‌وحشی (Avena sterilis subsp. ludoviciana) به علف‌کش پینوکسادن+ فلوراسولام در مزارع گندم استان خوزستان

نویسندگان

1 خوزستان-باوی-ملاثانی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 دانشگاه رامین خوزستان

3 استادیار دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین

doi
10.22034/ijws.2025.135605
چکیده

مقاومت گسترده علف‌های هرز به علف‌کش‌ها، نمونه‌ای بارز از تکامل سریع گیاهان در پاسخ به فشار انتخابی انسان است. در این پژوهش، 59 جمعیت یولاف‌وحشی مشکوک به مقاومت به علف‌کش‌های بازدارنده‌ استیل کوآنزیم آ کربوکسیلاز در بهار سال 1397 از مزارع گندم چهار شهرستان استان خوزستان (اندیمشک، دزفول، شوش و شوشتر) جمع‌آوری شد. آزمایش در دو بخش غربالگری و پاسخ به دز به ترتیب با کاربرد دز توصیه شده (75 گرم ماده موثر در هکتار) علف‌کش پینوکسادن+فلوراسولام و دزهای صفر، 75/18، 5/37، 75، 150، 300 و 600 گرم ماده مؤثر در هکتار انجام شد. نتایج غربالگری نشان داد براساس دو شاخص رتبه‌بندی ادکینز و ماس به ترتیب 9 و 41 جمعیت به پینوکسادن+فلوراسولام مقاومت قطعی نشان دادند. براساس شاخص‌های ادکینز و ماس، به‌ترتیب 7 و 41 جمعیت (86/11 و 49/69 درصد کل جمعیت) در گروه مقاوم (به‌طورکلی دسته‌های مختلف R)، 21 و 8 جمعیت (59/35 و 56/13 درصد کل جمعیت) در گروه احتمالاً مقاوم (PR) یا مشکوک به مقاومت (R?) و 31 و10 جمعیت (54/52 و 95/16درصد کل جمعیت) در گروه حساس (S) به پینوکسادن+فلوراسولام قرارگرفتند. شاخص مقاومت به علف‌کش براساس وزن تر و درصد زنده-مانی برای جمعیت‌های مورد بررسی به‌ترتیب بین 90/5-18/2 و 05/4-54/1 برآورد شد. نقشه پراکنش جمعیت‌های مقاوم و حساس به علف‌کش، نشان داد که بیشترین تراکم جمعیت‌های مقاوم در مزارع گندم دو شهرستان اندیمشک و شوش بود. به دلیل گسترش بسیار زیاد مقاومت در جمعیت‌های یولاف‌وحشی در مزارع گندم در آینده نزدیک یافتن جمعیت حساس به بازدارنده-های ACCase در مزارع گندم استان خوزستان کار دشواری باشد.