فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر به منظور بررسی تغییرات فضایی و زمانی در وسعت پوشش برف شمال غرب، داده‌های باز تحلیل پوشش برف از مرکز اروپایی پیش‌بینی میان مدّت هوا (ECMWF)، نسخه (ERA5) با قدرت تفکیک مکانی 25/0 × 25/0 درجه طی دوره آماری 1982 تا 2022 دریافت و سپس به چهار دوره ده ساله تقسیم گردید. جهت تحلیل تغییرات خودهمبستگی فضایی از شاخص‌های موران جهانی و تحلیل لکه‌های داغ (گتیس- آرد جی) در سطح معنی‌داری 90، 95 و 99 درصد استفاده گردید. روند تغییرات میانگین حداقل دمای و بارش ماهانه‌ی برفِ 20 ایستگاه سینوپتیک منطقه با استفاده از آزمون من-کندال و رگرسیون خطی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که در منطقه مورد مطالعه پوشش برف دارای خودهمبستگی فضایی و الگوی خوشه‌ای شدید می‌باشد. طی دهه اول تا پایان دهه سوم، تحت تأثیر ناهنجاری شدید مثبت متوسط حداقل دما (با روند افزایشی) میزان پوشش برف در تمامی ماه‌های فصل سرد سال کاهش پیدا کرده است و گاهاً در برخی از ماه‌ها مانند ماه فوریه (با آستانه‌ی ضریب پوشش برف 303/0 به بالاتر) این روند کاهش مقدار محسوس تر می‌باشد. با این وجود در دهه‌ی چهارم در تمامی ماه‌های فصل سرد سال به مقدار و پهنه (تعداد پیکسل) پوشش برف افزوده شده است. با این نکته که مقادیر بالای ضریب پوشش برف در محدوده‌های (تعداد پیکسل‌های) کم‌تری رخ داده‌اند. میزان بارش‌های فرین در صدک 99 در طی دهه آخر مورد مطالعه افزایش چشمگیری داشته است و این موضوع سبب گردیده است تا پوشش برف در دهه آخر نسبت به دهه‌های اول تا سوم افزایش نسبی داشته باشد هر چند در حالت کلی میزان پوشش برف در کل گستره شمال غرب در طی چهار دهه اخیر کاهش محسوسی داشته است.