فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اقلیم جهانی طی قرن گذشته با توسعه شهرنشینی تغییرات و پیامدهای قابل توجهی داشته است. به‌طوری‌که ترکیب توسعه شهرنشینی و تغییر اقلیم، موجب شده است شهرهای سراسر جهان به مکان‌هایی گرم‌تر و خطرناک‌تر مستعد گردند. ایران کشوری است که به شدت در برابر اثرات تغییر اقلیم آسیب‌پذیر شده است، این آسیب‌پذیری احتمالاً در آینده در کلان‌شهرهای صنعتی از جمله تهران شدیدتر خواهد شد. بنابراین هدف این پژوهش، آشکارسازی تاثیر تغییر اقلیم بر مکانیزم جزایر حرارتی استان تهران بوده است. در گام نخست، داده‌های دوره مشترک روزانه ایستگاه‌های سینوپتیک (مهرآباد، شمیران،آبعلی، فیروزکوه، چیتگر و ژئوفیزیک) استان تهران در بازه زمانی (2020-1996) از سازمان هواشناسی اخذ شد. در این پژوهش، جهت بررسی روند دما و بارش از آزمون Mann-Kendall و جهت پیش‌نمایی دما و بارش از مدل LARS-WG7 بهره گرفته شده است، به منظور شناسایی تغییرات دمای سطح زمین در بازه زمانی (2023-2000) از داده‌های تصاویر ماهواره‌ای مودیس در گوگل ارث انجین استفاده شد. بررسی روند سری زمانی دما با آزمون من‎کندال کلیه ایستگاه‌ها روند افزایشی بود، در بررسی روند سری زمانی بارش ایستگاه‌های (آبعلی، شمیران و مهرآباد) در ماه‌های اکتبر و نوامبر با تغییرات ناگهانی و جهش‌هایی همراه بود، که با توجه به افزایش رخدادهای حدی قابل توجیه است. در مدل HadGEM3 طبق سناریو SSP5؛ پیش‌بینی دمای ایستگاه مهرآباد طی بازه زمانی (2060 تا 2021)، در ماه ژوییه با 5 درصد افزایش، بالاترین دما نسبت به دوره پایه را نشان داده است؛ و بیش‌ترین دوره بارشی به اوایل پاییز و زمستان در بازه زمانی (2060-2021) پیش‌نمایی شده است. طبق بررسی با تصاویر ماهواره‌ای مودیس تغییرات دمای شبانه در مناطق شمالی تهران روند افزایشی بود. بررسی تغییرات میانگین دمای شبانه به‌جز مناطق شمالی و شمال شرق تهران، سایر نواحی به‌دلیل تراکم بالا و گسترش شهرنشینی افزایش دما را نشان داد. به‌طوری‌که این افزایش میانگین دما، در غرب تهران نسبت به نواحی مرکزی و شرق تهران بیش‌تر نشان داده شده است. که اثر جزیره گرمایی در این نواحی بیش‌تر است. تهران با تغییر اقلیم ناشی از گرمایش جهانی مواجه شده است. با توجه به اقلیم جدید تهران، لزوم تدوین برنامه اقدام ملی تغییر اقلیم برای کاهش انتشار، توجه به دمای شهری آینده و سازگاری با گرمایش جهانی ضروری می‌باشد.