مروری بر پیشرفت ها درحوزه بازسازی دیفکت های استخوان فک و آلوئولاربا تمرکز بر نقش زیست مواد و داربست های بیولوژیکی
نویسندگان
1 پژوهشگاه مواد و انرژی
2 پژوهشگاه مواد و انرژی
3 پژوهشگاه مواد و انرژی
doi
10.22034/ijos.2025.465711.1088چکیده
بازسازی بافت های سخت استخوان فک و آلوئولار که دراثر ضربه های شدید فیزیکی , تروما , بیماری های دهان و لثه و کشیدن دندان دچار آسیب و تحلیل می شوند مدتها است کانون توجه جراحان فک و صورت و حوزه دندانپزشکی قرارگرفته است. با کشف راهکارهای نوین و مواد پیشرفته که به مرور زمان درحال گسترش و معرفی به بازار تجاری می باشند T شمار بسیاری از دیفکت های استخوان قابل بازسازی و ترمیم شده اند. مواد طبیعی اتوگرفت , آلوگرفت و زنوگرفت که از مدتها پیش برای بازسازی دیفکت های استخوان فک و آلوئولار استفاده می شده اند ، اکنون بصورت تجاری درمدل های کنسلوس و کورتیکوکنسلوس در شکلها , اندازه ها و کاربردهای گوناگون در دسترس قرارگرفته اند . اخیراً بکارگیری لخته های فیبرین که از پلاسمای خود فرد گرفته می شود (PRF) برای آگمنتاسیون استخوان ریج فک با موفقیت چشمگیری روبرو بوده است . ضمناً با پیشرفت مهندسی بافت و علوم زیست-مواد , ترکیبات و داربست های بیولوژیکی جدیدی توسعه داده شده اند که محدودیت ها و مشکلات قبل مثل ضعف القای استخوان زایی و تحریک ایمونولوژیک را ندارند و خصوصاً برای جراحی های سینوس-لیفت فک بالا و آگمنتاسیون استخوان کرست نتایج چشمگیری داشته اند . نظیر ترکیبات تشکیل یافته از کلسیم و فسفات , پلیمرهای زیست سازگار و زیست تخریب-پذیر PLGA , PLA ، ترکیبات متشکل از شیشه های زیست فعال و همچنین غشاء های بیولوژیک پیشرفته . ضمناً از طریق تلفیق آنها با سلولهای بنیادی, مواد و مولکولها استخوان ساز و فاکتورهای رشد سلولی ، اکنون روش های بازسازی استخوان فک و آلوئولار بصورت کارآمدتر و موثرتری برای بیماران دردسترس قرار گرفته اند که بیش از پیش براهمیت شناخت و مطالعه دقیق تر مواد زیستی و ترکیبات آنها جهت بهبود عملکردشان ، مهر تایید زده اند .