فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی حوادث ویرانگر دنیای معاصر، نیازمندی بشر به اصول اخلاقی جهان شمول در مناسبات بین‌المللی را ثابت می‌کند. به‌رغم تلاش‌هایی که در جامعه جهانی صورت گرفته است تا از طریق تدوین و ترویج اندیشه‌های اخلاق‌گرا، دولت‌ها را از رفتار ناصواب برحذر دارند، ولی به دلیل عدم توجه یا غفلت از ریشه‌های فقدان حاکمیت اصول اخلاقی، فرصت‌های فراهم آمده برای صلح پایدار نیز به سرعت از دست رفته‌اند. سهم قابل ملاحظه‌ای از این ناکامی به عدم شناخت ظرفیت‌های فرهنگی مناسب برای تعامل سازنده جوامع بشری بازمی‌گردد، به گونه‌ای که در بسیاری از موارد، شاهد آن هستیم که سوء برداشت‌ها، به کنش‌های بین‌المللی شکل می‌دهند. به عقیده نگارنده، نخستین گام در این تعامل فرهنگی، توافق بر سر یک مفهوم مشترک است که بتوان صاحبان همه فرهنگ‌ها و تمدن‌ها را پیرامون آن گرد آورد. مفهوم «انسان و احترام به کرامت انسانی»، به عنوان یک ارزش جهان‌شمول، مفهومی پایه‌ای در آموزه‌های ادیان و تمدن‌هاست که می‌تواند ظرفیت فرهنگی مناسب برای تعامل در چنین فرایندی را فراهم کند و نقطه مشترک برای رسیدن به نظریه‌ای عام در راستای همزیستی اخلاقی در حوزه روابط بین‌الملل قرار گیرد. طبعاً پدیده بازگشت معنویت و دین به حوزه عمومی اعم از حوزه داخلی و روابط بین‌المللی، ظرفیت اسلام و سایر ادیان توحیدی را در تعامل با محیط بین‌المللی افزایش داده و تأکید بر مشترکات همه ادیان و مذاهب وحیانی (با این توجه به اینکه مفهوم «کرامت انسانی» نیز جایگاهی کانونی نزد همه ادیان دارد) قدرت نرم‌افزاری ویژه‌ای را برای گام برداشتن در این مسیر خطیر، فراهم می‌سازد.