بررسی تغییرات نیاز آبی محصولات زراعی دشت جیرفت تحت تاثیر تغییر اقلیم

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد اگرواکولوژی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران

2 دانشگاه جیرفت

3 دانشگاه جیرفت

4 دانشگاه جیرفت

doi
10.30467/nivar.2023.384228.1237
چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی مقدار نیاز خالص آبیاری محـصولات عمـده کـشت شـده در دشـت جیرفت شامل سیب زمینی، پیاز، گندم، جو، گوجه فرنگی و ذرت دانه‌ای در دوره آتـی (2031-2050) بـر پایـه سناریوهای مختلف RCP، با استفاده از مدل LARS-WG6می‌باشد. داده‌های مورد نیاز در این پژوهش، شامل مقادیر روزانه بارش، دمای حداقل، دمای حداکثر و سـاعت آفتابی ایستگاه سینوپتیک جیرفت (طی دوره آماری 2017-1989) می‌باشند که از مرکز اطلاعات و آمار سازمان هواشناسی کشور اخذ گردیدند. ابتدا توانایی مدل LARSWG6 برای شبیه‌سازی متغیرهای اقلیمی ایستگاه سینوپتیک جیرفت در دوره پایه (1989-2017) بررسی گردید. سپس با استفاده از مدل HadGEM2 مقادیر آنها در دوره 2031-2050 بر پایه سناریوهای انتـشار RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 شبیه‌سازی شدند. در نهایت با محاسبه مقدار بارش مؤثر و تبخیر و تعرق پتانسیل، مقدار نیاز خالص آبیاری محصولات مورد بررسـی در مقیـاس ماهانه در دوره پایه و دوره آتی برآورد و تغییرات آنها در مقایسه با یکدیگر ارزیابی شدند. بر اساس نتایج ریزمقیاس نمایی مدل LARSWG6 در دوره آتی نسبت به دوره پایه طبق سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 دمای حداقل به ترتیب ۳/۱، ۳/۲ و ۷۵۳/۲ سانتی-گراد، دمای حداکثر به ترتیب ۶/۰، ۱۴/۱ و ۴۴/۱ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته و میانگین بارش سالانه به ترتیب 10، 20 و 27 درصد کاهش می‌یابد. هم-چنین، مجموع مقـدار نیـاز خالص آبیاری تمامی محصولات زراعی تحت همه سناریوها در دوره آتی افزایش می‌یابد به طوری‌که بیشترین افزایش تحت سناریوی RCP8.5 رخ می‌دهد.