تحلیل تغییرات پوشش گیاهی و فراوانی رخدادهای گردوخاک در منطقه غرب آسیا

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری هواشناسی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران

4 استادیار پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران

5 استادیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران

doi
10.30467/nivar.2023.395654.1245
چکیده

در این مطالعه با هدف تعیین الگوی پدیده گردوخاک در غرب آسیا و ارتباط آن با پوشش‌گیاهی، میانگین AOD و نیز شاخص‌های SAVI، VCI و TCI در بازه زمانی 10 ساله (2009 تا 2018) ارزیابی شده است. مهم‌ترین نتایج حاکی از آن است که در بخش وسیعی از منطقه مقدار AOD قابل‌توجه است. محاسبه ضریب همبستگی بین AOD و NDVI در 4 منطقه که دارای بیشترین مقادیر AOD هستند نشان داد که تقریبا در تمامی مناطق و در تمامی فصول مقادیر ضریب همبستگی منفی و معنی دار است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که در این مناطق با کاهش پوشش گیاهی مقدار AOD افزایش یافته است. همچنین بیشترین مقدار این همبستگی در مرز عراق و کویت و در فصل تابستان برابر 73/0- بدست آمد. علاوه بر این بیشترین تغییرات فصلی SAVI در غرب ایران و کشور عراق با مقادیر بین 4/0 – 05/0 مشاهده شده است؛ به گونه‌ای که شاخص SAVI در این مناطق در فصل بهار به شکل قابل توجهی بیشتر از سایر فصل‌ها است. کمترین مقادیر VCI نیز در منطقه مورد بررسی در عراق، سوریه و عربستان با مقادیر کمتر از 6 مشاهده ‌شده است. بیشترین مقادیر شاخص TCI مربوط به مناطقی در شمال‌شرقی عربستان و در فصل تابستان است. در ایران در نواحی شرقی مقدار این شاخص بین 70-60 است که می‌تواند نشان دهنده افزایش دما در این مناطق نسبت به مقادیر بلندمدت باشد.

کلیدواژه‌ها