ارزیابی ضربات ساختمان‌های مجاور با نامنظمی پیچشی در رخدادهای لرزه ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل ، ایران

2 استاد، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

3 دانشیار، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

doi
10.22065/jsce.2025.501237.3640
چکیده

در دو سازه مجاور هم در هنگام زمینلرزه‌های متوسط و شدید، از زمین به سازه‌ی بالا پی جابه‌جایی‌های انتقال پیدا کرده که سبب ایجاد پاسخ‌های دینامیکی متفاوت و نوسان‌های جانبی غیرهم‌فاز می‌گردد. به دلیل نبود و یا کمبود درز انقطاع میان سازه‌های مجاور، سازه‌ها نمی‌توانند به صورت آزاد نوسان کنند و در اثر آن برخوردی بین سازه ها پیش می آید که به این پدیده ضربه بین سازه ای گفته می‌شود. نوسان سازه‌هایی غیر هم‌فاز موجب برخورد آن‌ها شده که ممکن است آسیبهای سازه‌ای و تلفات انسانی و اقتصادی را تشدید کند. در این پژوهش به بررسی اثرات ضربه، پاسخ و تغییر شکل سازه‌های مجاور تحت تأثیر زلزله پرداخته شده است. سازه‌های مفروض مورد مطالعه دارای پلان یکسان با ابعاد 15×15 متر با نامنظمی پیچشی و ارتفاع طبقات 3.3 متر و در نوع خاک نرم و منطقه‌ای با خطر لرزه‌خیزی بسیار بالا قرار دارند. تحلیل غیرخطی تاریخچه زمانی سازه‌ها توسط نرم‌افزار اپنسیس انجام شده است. جهت کنترل ارتعاش و ضربه سازه ها، میراگر ویسکوز در تراز بام سازه کوتاه‌تر طراحی و مدلسازی غیرخطی شده است. بررسی ماکزیمم دریفت بین طبقات سازه تحت رکورد زلزله‌های مختلف نشان می دهد که به طور کلی، در حالت ضربه بین سازه های مجاور، دریفت سازه کوتاه‌تر در اثر برخورد با سازه بلندتر کاهش می‌یابد ولی در سازه بلندتر این مقدار افزایش خواهد یافت. همچنین در اثر برخورد سازه ها به هم مقدار برش پایه هر یک از سازه ها افزایش می یابد ولی این افزایش برش پایه در سازه های کوتاه تر بیشتر بوده و در سازه های بلندتر افزایش کمتری مشاهده شده است. با بررسی‌های انجام‌شده روی نیروی ضربه بین سازه‌ها با و بدون حضور میراگر ویسکوز، حضور میراگر ویسکوز در سازه‌های مجاور نقش کلیدی در کاهش نیروی ضربه و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی ناشی از برخورد سازه‌ها دارد