ترکیه در جستجوی متحدان منطقه‌ای

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت‌الله آملی

2 دانشیار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

دو جریان اصلی در رابطه با اولویت‌های سیاست خارجی ترکیه را می‌توان شناسایی کرد: اوراسیاگرایی و اروپاگرایی. طرفداران جریان اروپاگرایی از همگرایی ترکیه با کشورهای اروپای باختری طرفداری می‌کنند، حال آنکه طرفداران جریان اوراسیاگرایی از جایگزینی اوراسیا و منطقه پیرامون ترکیه حمایت می‌کنند. سیاست خارجی ترکیه در طول تاریخ همواره متأثر از فعالیت این دو گروه در همگرایی با غرب و همنوایی با منطقه در نوسان بوده است. توانایی دولت‌های حاکم بر ترکیه، ایدئولوژی مسلط بر حزب حاکم، موقعیت تغییرناپذیر جغرافیایی و ژئوپلیتیک کشور و میزان همراهی اعضای اتحادیه اروپا در تأمین خواسته‌های آنکارا، از عوامل ثابت و متغیر مؤثر در جهت‌گیری سیاست خارجی این کشور محسوب می‌شوند. پیوستن به اروپا هدف اصلی و اساسی سیاست خارجی ترکیه از زمان استقلال تاکنون بوده است، اما بدیهی است ترکیه با توجه به منافع ملی و موقعیت جغرافیایی در اوراسیا، دارای اهداف و منافعی است که ما در این مقاله درصدد هستیم به چند محور و حوزه اصلی مورد علاقه و نفوذ ترکیه در این منطقه اشاره کنیم. اینکه چه محورهایی به چه دلایلی در این منطقه مورد توجه سیاست خارجی ترکیه است و استدلال اصلی طرفداران این نگرش از گسترش روابط در این مناطق کدامند، از جمله مهم‌ترین اهداف ما در این پژوهش است.