مطالعه اثر تغییرات دمای نقطه شبنم بر بارش های فرین در منطقه شمال غرب ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقلیم شناسی دانشگاه زنجان
2 دانشیار اقلیم شناسی گروه جغرافیای دانشگاه زنجان
3 استادیار اقلیم شناسی گروه جغرافیای دانشگاه زنجان
doi
10.30467/nivar.2023.408545.1256چکیده
در پژوهش حاضر با استفاده از داده های بارش روزانه تعداد 469 ایستگاه هواشناسی و باران سنجی منطقه شمال غرب ایران نسبت به بررسی رابطه میان تغییرات دمای نقطه شبنم با بارش های فرین در این منطقه اقدام شده است. برای این منظور از روش رگرسیون درخت تصمیم برای تعیین طبقه دماهایی موثر در بارش های فرین و رگرسیون موزون جغرافیایی برای شناسایی پهنه های معنی دار استفاده گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که ارتباط مستقیم و معنی دار بالایی بین این دو متغیر وجود دارد و با افزایش دمای نقطه شبنم شدت رخداد بارش های فرین نیز در همه صدک ها (90، 95 و 99) افزایش پیدا می کند. نتایج حاصل از رگرسیون درخت تصمیم نشان داد دماهای شبنم مختلف (مقادیر پایین و بالا) تواما در رخداد بارش های فرین در منطقه شمال غرب ایران نقش دارند ولی در بارش های فرین خیلی شدید (بارش های بالای صدک99) نقش دماهای شبنم بالا بیشتر از مقادیر پایین بوده است. هم چنین بخش جنوب غربی منطقه مورد مطالعه، بالاترین درجه همبستگی را نسبت به سایر بخش ها دارا می باشد. این بخش منطبق بر پهنه هایی است که بیشترین رخداد بارش ها را در خود دارد. این موضوع نشان می دهد که بارش های فرین متاثر از دمای نقطه شبنم در مناطقی رخ می دهند که فراوانی بارش در آن مناطق بالا می باشد و احتمال رخداد سیلاب ناشی از این نوع بارش ها نیز در این بخش بیشتر از سایر بخش ها می باشد.