فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهرستان تنگستان استان بوشهر، دارای دو بخش مرکزی و دلوار است. روستای بوالخیر، مرکز دهستان بوالخیر از بخش دلوار است. گویش بوالخیری گونه‌­ای از گویش تنگسیری (تنگستانی) است. در این مقاله به توصیف و بررسی دستگاه واجی این گویش پرداخته می‌شود. برای برپایی شالودۀ این پژوهش (پیکرۀ زبانی)، از روش­ مصاحبه با گویشوران، ضبط گفتار و آوانگاری فایل­های صوتی آن­ها استفاده می‌شود. روش انجام این پژوهش ترکیبی از روش‌های میدانی و توصیفی – تحلیلی با ابزار کتابخانه‌­ای است و داده­‌های مورد نیاز از ­همین روش­ها و به کمک الفبای آوانگاری بین‌­المللی (IPA) به ­ترتیب، جمع‌­آوری، بررسی و توصیف می‌شوند. در این پژوهش واج­آرایی، توزیع و ویژگی­های همخوان­ها و واکه­ها، فرایندهای واجی و ساختمان هجا بررسی و واکاوی می‌شود. بر اساس شواهد به دست آمده، این گویش 25 همخوان و 9 واکه (6 ساده و 3مرکب) دارد. همخوان­‌های این گویش همگی از نوع ششی هستند. این گویش، دو همخوان /w, ŋ/ را بیش‌تر از فارسی معیار دارد.  ساختمان هجا در این گویش به سه دستۀ (سبک، سنگین، فوق سنگین) از نظر وزن هجا تقسیم می­‌شود. برای اجماع انواع هجاها و آرایش واجی در این گویش می­توان فرمول کلی cv(:)(c(c)) را بیان کرد. در این گویش همۀ هجاها با همخوان آغاز می­‌شوند، خوشۀ آغازین وجود ندارد و واژگان همانند فارسی معیار به بیش‌تر از دو همخوان ختم نمی­شوند. فرایندهای واجی همگونی، ناهمگونی، حذف، افزایش، قلب و ابدال در این گویش دیده می‌شوند و از پرتکرارترین آن‌ها می‌توان به ابدال و حذف اشاره کرد که گاهی به ­صورت توأمان دیده می­‌شوند.