فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدل‌سازی دماهای حدی از چالش‌های مهم در پیش‌نگری رفتار اقلیم است. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی یک سامانه همادی چند مدلی برای پیش‌نگری دماهای حدی فصل سرد ایران تحت سناریوهای اجتماعی_اقتصادی است. در این راستا از برونداد ۵ مدل GFDL-ESM4، MPI-ESM1-2-HR، IPSL-CM6A-LR، MRI-ESM2 و UKESM1-0-LL و داده های 95 ایستگاه همدید هواشناسی در دو دوره پایه (2014-1981) و دوره پیش‌نگری (2040-2021) استفاده شد. ابتدا برونداد مستقیم مدلها، با روش واریانس تصحیح اریبی گردید و سپس به‌منظور بررسی کارایی مدل‌ها و سامانه همادی معرفی‌شده از نمودار تیلور و سنجههای آماری استفاده شد. با استفاده از سامانه همادی ساخته‌شده دماهای حدی با دو سناریوی خوش‌بینانه SSP126 و بدبینانه SSP585 پیش‌نگری شد. نتایج نشان داد که خطای سامانه همادی به کار گرفته‌شده در مقایسه با تک‌تک مدل‌های عضو سامانه تا حد مطلوبی توانسته است خطای پیش‌نگری را کاهش دهد. مقادیر پیش‌بینی‌شده برای کمینه دما شباهت بیشتری با داده های واقعی نسبت به دمای بیشینه دارند. همچنین نتایج نشان داد که دمای کمینه نسبت به دمای بیشینه در دوره پایه افزایش قابل‌توجهی خواهد داشت. به‌طورکلی عرض جغرافیایی کشور نقش عمده‌ای در توزیع دمای حداکثر کشور خواهد داشت و توزیع دمای حداقل نیز تحت تأثیر ارتفاعات عمده‌ی کشور و نیز عرض جغرافیایی خواهد بود.