فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه دمای خاک در اعماق مختلف، از نظر اقلیم‌شناسی (به‌خصوص در مقیاس خرد)، کشاورزی و صنعت مهم می‌باشد و بسیاری از فرایندهای خاک را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. روش مورد استفاده توصیفی-تحلیلی بوده و هدف آن تعیین روابط خطی و غیرخطی دمای هوا و دمای عمق‌های 50،30،20،10،5 و 100 سانتی‌متری در ساعت‌های 6:30، 12:30 و 18:30 طی دوره آماری 2007 تا 2021 در ایستگاه جهرم می‌باشد. آمار ساعتی دمای هوا و دمای اعماق مختلف خاک از اداره کل هواشناسی استان فارس دریافت شد و با استفاده از روش رگرسیون روابط خطی و غیرخطی برای هر عمق خاک استخراج شد. نتایج نشان‌می‌دهد روابط خطی در مقایسه با روابط غیرخطی نتایج بهتری از نظر همبستگی و ضریب تبیین داشت و در روابط خطی، ضریب همبستگی بین دمای هوا با دمای اعماق خاک برای همه فصول در سطح 99 درصد معنی‌دار است. بیشترین ضریب همبستگی در تمام فصول معمولاً در اعماق سطحی خاک و مخصوصاً در عمق 5 سانتی‌متری در ساعت 18:30 است و پایین‌ترین ضریب همبستگی در تمام فصول در عمق یک متری و در ساعت 6:30 بوده است و با افزایش عمق، همبستگی و ضریب تبیین روندی کاهشی دارد. بیشترین دامنه نوسان دمای خاک در ساعت 6:30 و در عمق‌های 5 تا 20 سانتی‌متری اتفاق افتاده و افزایش دمای خاک نسبت به افزایش درجه دمای هوا در فصل بهار و پاییز بیشتر از فصول دیگر است.