قومیت، نگرش و امنیت زبانی سخنگویان گونه‌های زبانی غیر معیار ایرانی در شهر تهران

نویسندگان

1 گروه زبان‌شناسی ، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه زبان وادبیات فرانسه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 گروه زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22099/jill.2024.48766.1369
چکیده

در پژوهش حاضر، نگرش و امنیت زبانی سخنگویان زبان بر کاربرد تنوعات گونه‌ای در چارچوب نظریة لکتال با در نظر گرفتن هویت‌های ایلی و قومی‌ اقوام ایرانی بررسی می‌شود. ابزار به کارگرفته‌شده در این پژوهش، پرسشنامه پیمایشی محقق‌ساخته و مصاحبه می‌باشد. داده‌های زبانی از 314 شرکت‌کننده به صورت نیمه‌تصادفی از جامعۀ زبانی دارای اصالت‌های قومی- زبانی 10 قوم ایرانی گرداوری شده‌ است. برای سنجش گویه‌های پرسشنامه ‌از مقیاس لیکرت، برای پایایی، از آلفای کرونباخ، برای دریافت نتایج آماری از آزمون کای دو، برای همبستگی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. به لحاظ نگرش‌های زبانی، سخنگویان زبان‌ها نسبت به گونة زبانی غیر معیار خود احساس غرور و مباهات، صمیمیت، تعلق، دلنشین‌تر و زیباتربودن و احساس هویت واقعی دارند؛ در‌ حالی ‌که گویشوران نسبت به گونة زبانی معیار، غرور و مباهات احساس می‌کنند. به لحاظ امنیت زبانی، لک‌ها بیش‌ترین و مازندرانی‌ها کم‌ترین میزان در محیط داخل و خارج از خانواده را نشان داده‌اند. به لحاظ هویت زبانی، در زبان‌ها، لک‌ها و در گویش‌ها، همدانی‌ها بیش‌ترین احساس هویت زبانی نسبت به گونة زبانی غیر معیار خود را نشان داده‌اند.