زیست‌شناسی؛ رکن جدیدی در مهندسی شیمی گذار از «مهندسی شیمی» به «مهندسی شیمی و زیست‌شناسی» بخش 2: آموزش، تحصیلات تکمیلی و موقعیت صنعتی

نویسندگان

1 استاد گروه فرایندهای جداسازی، آزمایشگاه تحقیقاتی فرایندهای پیشرفته جداسازی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران

2 دانشجوی دکترا، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران

3 استادیار گروه طراحی و شبیه‌سازی فرایندها، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران.

doi
10.22047/ijee.2017.55103
چکیده

در ادامه بخش پیشین که درباره هم­پوشانی حوزه­های زیست­شناسی و مهندسی شیمی بحث و بررسی شد و از ضرورت تربیت مهندسان شیمی آشنا با زیست­شناسی یا «مهندسان شیمی و زیست­شناسی» سخن به میان رفت، در این نوشته به بررسی شرایط تحصیل، برنامه­های آموزشی، دانشگاه­های پیشرو، روند تولید علم، و موقعیت صنعتی رشته «مهندسی شیمی و زیست­شناسی» پرداخته شده است. در این پژوهش از گرایش دانشکده­های مهندسی شیمی آمریکا به رشته مذکور گفته شده است. همچنین، گزارشی درباره روند روبه­رشد چاپ مقالات و همچنین تعداد همایش­های مرتبط با این رشته (که نشان از کاربردی­بودن «مهندسی شیمی و زیست­شناسی» دارد) ارائه شده است. گفته شد که در کشورهای پیشرفته، توسعه حوزه­های مهندسی مرتبط با زیست‌شناسی، و تمسک صنایع مختلف به زیست­شناسی برای مواجهه با چالش­های روز، موجب شده است که بازار کار به مهندس «شیمی و زیست­شناسی» نیازمند باشد و سرمایه‌گذاری­های کلانی در زمینه صنایع مرتبط با مهندسی «شیمی و زیست­شناسی» صورت پذیرد. همچنین درخصوص بیگانه­بودن مهندسان شیمی ایرانی، به­جز عدۀ اندکی، که در مقطع تحصیلات تکمیلی در گرایشهای مرتبط با زیست­شناسی ادامه تحصیل می­دهند، بحث شده است. این پژوهش پیشنهاد می­کند که باتوجه­به فراگیرشدن موج توسعه زیست­شناسی و حوزه­های مهندسی مرتبط با آن، و نیز باتوجه­به چالش­های زیست­محیطی، صنعتی و اقتصادی؛ اصلاح نظام آموزش مهندسی شیمی و پرورش مهندسان شیمی آشنا با زیست­شناسی در برنامه کاری مسئولان امر قرار گیرد.