بررسی میزان تاب آوری پهنه آبی تالاب های هامون با استفاده از تصاویر سنجنده GEE در MODIS

نویسندگان

1 دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

3 کارشناس ارشد مخاطرات محیطی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

4 کارشناس ارشد فناوری اطلاعات و ارتباطات (IT)، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

doi
10.30467/nivar.2023.383507.1236
چکیده

تالاب بین‌المللی هامون به عنوان دوازدهمین ذخیره‌گاه زیست کره مسکون ایران نقش مهمی در فعالیت‌های اجتماعی، اقتصادی، امنیتی، سیاسی و زیست‌محیطی جنوب‌ شرق ایران دارد.در پژوهش حاضر با استفاده از سامانه گوگل ارث انجین و شاخص NDWI1 سنجنده مادیس و راستی آزمایی آن با تصاویرماهوارههای لندست و سنتینل۲ وضعیت نوسانات آبی تالاب‌های سه گانه هامون با تحلیل ۱۰۳۲ تصویر در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ بررسی شد.نتایج نشان داد تالاب هامون«هیرمند» ناپایدارترین شرایط آبی را نسبت به دو تالاب دیگر داشته و به طورمیانگین میزان ۳۱.۵ کیلومتر مربع معادل ۱.۳ درصد از مساحت کل آن در دوره مورد مطالعه در حالت آبگیری بوده است.به عبارتی در این مدت 98.8 درصد مساحت آن خشک و به طور متناوب ۲۲۶ ماه معادل ۱۸.۸ سال به صورت کامل خشک بوده است. بیشینه مساحت آبگیری این تالاب نیز در این مدت ۱۸۳ کیلومتر مربع معادل 7.3 درصد از کل مساحت آن بوده است. همچنین تالاب هامون «صابری» با میانگین بیشینه مساحت آبگیری ۲۴۳.۷ کیلومتر مربع معادل ۱۵.۶ درصد از کل مساحت این تالاب در دوره مورد مطالعه، پایدار ترین شرایط آبی را داشته است و در این دوره 194 ماه معادل 16.2 سال به صورت متناوب دارای آب بوده است. همچنین بیشترین مساحت تحت آبگیری این تالاب با میزان 797 کیلومتر مربع معادل ۵۱.۱ درصد کل مساحت آن در سال ۲۰۲۰ ثبت شده است. این سطح آبگیری در منطقه خشک شمال سیستان و بلوچستان که میانگین بارندگی در آن ۵۰ میلی متر است، می تواند منبع مهمی برای تامین آب بخش های مختلف لحاظ شود