مدیریت تاخیر پروژه‌های ساخت و ساز با رویکرد ترکیبی ساختاری – دینامیکی در ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی صنایع ، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی شیمی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد ترکیبی ساختاری – دینامیکی به ارائه مدل مدیریت تاخیر پروژه‌های ساخت و ارزیابی عوامل مؤثر بر آن می‌پردازد. در نهایت، مدلی متناسب با وضعیت مدیریتی در شرکت‌های پیمانکاری رتبه یک استان تهران ارائه نموده است. بدین منظور، در جهت تحقق اهداف تحقیق، از یک رویکرد ترکیبی – اکتشافی بکار می‌گیرد. در این راستا، ابتدا با بررسی پیشینه پژوهش و نظر خبرگان به شناسایی عوامل موثر بر تاخیر پروژه‌های ساخت و ساز در ایران پرداخته شد و نتایج منجر به استخراج 12 عوامل تاثیرگذار گردید. سپس عوامل شناسایی شده توسط روش مدلسازی ساختاری- تفسیری (ISM) سطح‌بندی شده و شبکه تعاملات آنها رسم شد. در نهایت، با استفاده از فن پویایی سیستم (SD)، به مدل‌سازی عوامل تاثیرگذار در دو حالت تحریمی و غیر تحریمی پرداخته شد. ارزیابی صحت و اعتبار مدل ارائه شده در مدیریت تاخیر پروژه‌های ساخت و ساز طی یک دوره 100 ماهه بررسی گردید و نتایج نشان داد که با توجه به عوامل مؤثر بر تاخیر، در گذر زمان با شدت گرفتن تحریم‌ها میزان کمبود مواد در حال افزایش است که نشان از رفتار منطقی مدل دارد. همچنین، با توجه به دوره‌ی شبیه‌سازی در حالت غیرتحریمی توانمندی‌های مدیریت برای نظارت و کنترل پروژه افزایش یافته است. در شرایط تحریمی با توجه به محدودیت در دسترسی به فناوری‌های نو ممکن است توانمندی‌های مدیر در نظارت و کنترل پروژه به مدت محدودی افزایش یابد اما در طول دوره با شدت گرفتن تحریم‌ها پیش‌بینی انجام شده رفتار ثابت را نشان می‌دهد. به طور کلی پژوهش حاضر، مدیریت تاخیر پروژه‌های ساخت و ساز را با تغییر دوره برنامه‌ریزی بر اساس روش یکپارچه پیگیری می‌کند و مناسب‌ترین استراتژی و دوره برنامه‌ریزی را برای سیاست‌گذاران شناسایی نموده و یک دوره برنامه‌ریزی مناسب برای مدیریت تاخیر پروژه‌های ساخت و ساز در دنیای واقعی تعیین می‌نماید.