ارزیابی اقدامات تطبیقی تغییر اقلیم بر درآمد کشاورزان روستایی شهرستان کاشمر در دشت ترشیز
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه زابل، ایران
2 دانشجوی دکترا گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه زابل، ایران
doi
10.30467/nivar.2022.329871.1213چکیده
تغییرات آب و هوایی که با گرم شدن زمین و تهدید بالقوه شدیدی را برای اکوسیستمهای طبیعی و توسعه پایدار منابع طبیعی ایجاد میکند و اثرات منفی تغییرات اقلیم هم بر محیط زیست و اقتصاد کشور تأثیر میگذارد. در این مقاله، ما یک مدل برنامهریزی ریاضی مثبت برای ارزیابی اقدامات تطبیقی تغییر اقلیم بر درآمد کشاورزان روستایی و مدیریت منابع طبیعی در دشت ترشیز پرداخته شده است. ابتدا روند تغییرات دما و بارش در دشت ترشیز طی سالهای 1398-1360 بررسی انجام شد. سپس، با استفاده از تحلیلهای رگرسیونی اثر متغیرهای متوسط دما و بارش سالانه بر عملکرد و سطح زیر کشت محصولات منتخب زراعی این دشت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تغییر اقلیم بر بهبود اصلاح الگو کشت تأثیر مثبتی بر درآمد خانوار کشاورز داشته است. برای تحقق توسعه پایدار در زمینه تغییرات اقلیم، توسعه پایدار منابع طبیعی تحت حفاظت از محیط زیست (حفظ مراتع و پوشش گیاهان) باید افزایش یابد. از طرفی عملکرد اغلب محصولات منتخب اثر منفی و معنیداری داشته و منجر به کاهش سطح زیر کشت گندم آبی، زعفران و بادمجان در الگوی زراعی دشت ترشیز میشود. با رخداد تغییر اقلیم مجموع بازده ناخالص کشاورزان روستایی دشت ترشیز به میزان 17/11 درصد و مجموع آب مصرفی در الگوی کشت 77/5 درصد نسبت به شرایط سال پایه کاهش مییابد. پیشنهاد میشود که از روشهای کم آبیاری، فناوریهای بذر اصلاح شده و پربازده از لحاظ مقاومت به خشکسالی و حفاظت از پوشش کیاهایی مراتع (عدم چرای دام در مرتع) استفاده شود