زیستشناسی؛ رکن جدیدی در مهندسی شیمی گذار از «مهندسی شیمی» به «مهندسی شیمی و زیستشناسی» بخش 1: ضرورت، محتوای آموزشی و مباحث پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار گروه طراحی و شبیهسازی فرایندها، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران.
2 دانشجوی دکتری، آزمایشگاه تحقیقاتی فرایندهای پیشرفته جداسازی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران
3 استاد گروه فرایندهای جداسازی، آزمایشگاه تحقیقاتی فرایندهای پیشرفته جداسازی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران
doi
10.22047/ijee.2017.80006.1449چکیده
پیشرفت زیستشناسی شاخههای جدیدی مانند «مهندسی زیستپزشکی» و «زیستفناوری» را در عرصة مهندسی به وجود آورده است. توسعة شاخههای مذکور که همگی میانرشتهای هستند، در گرو فعالیتهای مهندسان شیمی آشنا با علم زیستشناسی است. لزوم فعالیت مهندسان شیمی در حوزههای مهندسی مرتبط با زیستشناسی؛ و اجتنابناپذیربودن استفاده از ابزار زیستشناسی در مواجهه با چالشهای زیستمحیطی، اقتصادی و صنعتیِ پیش روی مهندسان شیمی نشان میدهد که در عصر جدید، آشنایی با شیمی بهتنهایی، پاسخگوی نیازهای مهندسان شیمی و صنعت نیست، و علم زیستشناسی باید در کنار علم شیمی بهعنوان یکی از ارکان اصلی ساختار آموزش مهندسی شیمی مدرن در نظر گرفته شود. برخلاف کشورهای پیشرفته، که این مهم را در ساختار نظام آموزشی مهندسی شیمی اعمال میکنند و حتی عنوان این رشته را به «مهندسی شیمی و زیستشناسی» و نظایر آن تغییر دادهاند، در ایران بهجز تعداد محدودی، که در مقاطع تحصیلات تکمیلی در گرایش خاصی از حوزة مذکور تحصیل کردهاند، مهندسان شیمی از دانش زیستشناسی برای مواجهه با چالشهای جدید بیبهرهاند. این پژوهش با هدف آگاهیرسانی دربارة ضرورت گذار از «مهندسی شیمی» به «مهندسی شیمی و زیستشناسی»، که متخصصان آن مهندسان شیمی آشنا با زیستشناسی هستند، انجام شده و در این راستا به بررسیِ کلیات برنامة آموزشی رشتة «مهندسی شیمی و زیستشناسی» و مباحث روز آن پرداخته و پیشنهاد میکند که با بهروزرسانی برنامه درسی مهندسی شیمی، و یا تأسیس چنین رشتههایی، زمینة فعالیت در حوزههای جدید مهندسی و همچنین مواجهه هرچه مؤثرتر با چالشهای روز فراهم شود.