بررسی رخدادهای حدی اقلیمی در استان آذربایجان شرقی در دوره‌ی آماری 1397-1388

نویسندگان

1 کارشناس هواشناسی کاربردی، گروه تحقیقات هواشناسی کاربردی، اداره کل هواشناسی آذربایجان شرقی

2 معاون توسعه و پیش بینی اداره کل هواشناسی آذربایجان شرقی

3 کارشناس منطقه ای تغییراقلیم، گروه تحقیقات هواشناسی کاربردی اداره کل هواشناسی آذربایجان شرقی

doi
10.30467/nivar.2021.271314.1180
چکیده

در مدیریت ریسک بلایا، شناخت، پیش‌بینی و پیش‌آگاهی وقوع آن نقش بسزایی در کاهش خسارات دارد. لذا شناسایی رخدادهای حدی و بررسی تغییرات وقوع آنها دارای اهمیت بسیاری است. بدین منظور تحلیل پدیده‌های حدی رخداده در استان آذربایجان شرقی طی 10 و 5 سال اخیر (1397-1388) براساس دستورالعمل سازمان هواشناسی جهانی (WMO) مورد بررسی قرار گرفته و پهنه‌بندی گردید. شاخص‌های مورد بررسی عبارتند از: امواج گرمایی،‌ امواج سرمایی، بارش‌های حدی،‌ گردوغبار و تگرگ. در بازه‌ی زمانی مورد مطالعه مناطق مختلف استان تحت تأثیر رخدادهای حدی اقلیمی قرار داشته‌اند. شاخص‌های حدی گرمایی نشان می‌دهد طی 5 سال اخیر موج گرما، طول و شدت آن نسبت به دوره ی10ساله افزایش یافته است که نشان‌دهنده‌ی اثر تغییراقلیم طی سال‌های اخیر است. موج سرما و شدت آن در 5 سال اخیر افزایش یافته ولی طول موج سرما نسبتاً کاهش یافته است. بارش سنگین طی 5 سال اخیر در نیمه‌ی شمالی استان افزایش یافته است. تعداد رخداد تگرگ در طی10 سال روند محسوسی ندارد و توزیع آن در دو دوره‌ی 10 و 5 ساله تقریباً مشابه است. شهرستان‌های مراغه، تبریز، اهر، جلفا، ورزقان، سراب، عجب شیر و شبستر به ترتیب بیشترین رخدادهای حدی را در طول دوره‌ی 10 سال اخیر تجربه نموده‌اند.