«ریزسیالش» حوزهای نوظهور در مهندسی شیمی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، آزمایشگاه تحقیقاتی فرایندهای پیشرفته جداسازی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران
2 استاد گروه فرایندهای جداسازی، آزمایشگاه تحقیقاتی فرایندهای پیشرفته جداسازی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران ایران. ashrafi@iust.ac.ir
doi
10.22047/ijee.2017.67731.1424چکیده
طی سالهای گذشته در نتیجۀ همافزایی پیشرفتهای دانش و فنّاوری، هرروزه جنبههای جدیدی از دانش و فنّاوری، که تا دهههای اخیر مطرح نبودهاند، ظهور کردهاند. ریزسیالش که دانش و فنّاوری کنترل و حرکت حجمهای بسیار اندک سیالات است، نمونهای از این حوزههای نوظهور است. پیشبینی شده است که با گسترش این حوزه، انقلابی در مهندسی شیمی به وجود آید که نمونۀ آن با ظهور ریزتراشهها در صنعت محاسبات و رایانه مشاهده شد. در این پژوهش به معرفی ریزسیالش، کاربردها و چالشهای پیشروی آن و همچنین به ارتباط تنگاتنگ این دانش و فنّاوری میانرشتهای با مهندسی شیمی پرداخته شده است. علاوهبراین، گزارشی در مورد فعالیتهای دانشکدهها و مراکز تحقیقاتی دررابطهبا این حوزه ارائه شده است. حجم اندک فعالیتهای علمی و پژوهشی انجامشده در ایران در مقایسه با کشورهای پیشرفته صنعتی نشان میدهد که جامعۀ مهندسی شیمی ایران، تقریباً با این حوزۀ جدید بیگانه است. در جامعۀ علمی ـ پژوهشی مهندسی شیمی ایران بهجز گروه فرایندهای جداسازی دانشگاه علموصنعت ایران، که به تحقیق و پژوهش در این زمینه پرداخته است، فعالیت چندانی گزارش نشده است. این در حالی است که در دانشکدههای معتبر مهندسی شیمی دنیا مراکز تحقیقاتی یا آزمایشگاههای متعدد ریزسیالش تأسیس شده و حتی درسهای مرتبط با این حوزه در برنامۀ آموزشی دانشجویان گنجانده شده است. این پژوهش پیشنهاد میکند که بهمنظور حرکت هماهنگ با جریان علمی روز دنیا، دانشکدهها و مراکز تحقیقاتی مهندسی شیمی بخشی از فعالیتهای آموزشی و پژوهشی خود را به این حوزۀ آیندهدار اختصاص دهند تا با تربیت مهندسان و پژوهشگرانی آگاه به مسائل مطرح علمی روز، شکاف صنعتی و علمی موجود بین ایران و کشورهای پیشرفته صنعتی از این حیث عمیقتر نشود.