نقدی بر کتاب متنبی و سعدیّ ؛ردپای یک اندیشۀ ایرانی در اشعار سعدی و ادب عربی(بوسیدن پنجۀ شیر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استاد، گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22126/ltip.2023.2778
چکیده

نکتۀ قابل تأمّل آن است که خزائلی (1353: 146) نیز این ابیات از بوستان را ملهم از اشعار عربی دانسته است.      چنانچه ملاحظه می‏شود محفوظ و به تبع او پژوهشگر توانمند ایرانی، محمّد خزائلی هم سعدی را در این مضمون وامدار ادب عربی دانسته است.      تأمّل در منابع عربی مؤیّد این نکته است که بوسیدن دست دشمن قوی قبل از آنکه به ذهن شاعر عرب برسد، در آثار ثعالبی (قرن چهارم هجری) از پرویز نقل شده است: ادّعای ما این است که این مضمون و شیوۀ بیانی قبل از اسلام در ایران شناخته شده بوده است؛ زیرا با نگاهی به گنجینه‏های کهن ایرانی و دست سایه‏بان ساختن بر چشم، می‏توان این اندیشه را در میان حکمت‏های ایرانی یافت. آنجا که پرویز می­گوید: قال ابرویز: «یَدٌ لَا یُمْکِنُکَ قَطْعُهَا قَبِّلْهَا.» (ثعالبی، بی‏تا: 664) (دستی را که نمی‏توانی ببری ببوس.)