مقایسه تصاویر طلوع و غروب در کلیله و دمنه و مرزبان نامه

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی کرمانشاه ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی. کرمانشاه. ایران.

doi
10.22126/ltip.2023.2440
چکیده

نثر مصنوع و فنّی، نثری است که بر آرایش­های کلام و زیبایی‌های سخن استوار است. نویسندگان نثر مصنوع، به توصیف و تصویر طبیعت و الگوبرداری از صحنه ها و اشیای طبیعی توجّه بسیاری نشان می‌دهند. در میان توصیفات متنوع و رنگارنگ از طبیعت، توصیف منظرۀ دمیدن صبح و فرارسیدن شب درخششی خاص دارد. مسألۀ اصلی این پژوهش، آگاهی از نحوۀ تصویرپردازی و کیفیّت استفادۀ نویسندگان متون کلیله‌ودمنه و مرزبان‌نامه از تصاویر طلوع و غروب است. یافته‌های این پژوهش توصیفی- تحلیلی نشان می‌دهند که در هر دو اثر، فراوانی تصاویر طلوع بیشتر از غروب است که این امر نشان‌دهندۀ توجّه روانی نویسندگان به نور و روشنایی و گریز آنها از ظلمت و تاریکی است. تصاویر برونگرا، حسی و ملموس هستند. فراوانی تصاویر طلوع و غروب در مرزبان‌نامه، بیشتر از کلیله‌ودمنه است. نصرالله منشی به عنصر زمان توجّه داشته، امّا کمتر آن را به تصویر کشیده است. همچنین در مرزبان‌نامه بین تصاویر و محتوای داستان تناسب وجود دارد، امّا در کلیله ودمنه این‌گونه نیست.