فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از نوشتن این مقاله غور در شگردهای سنایی در خلق زبان تعلیمی در قصاید اوست. ازاین‌رو، بعد از مقدمه‌ای کوتاه در مورد «بلاغت خطابی» و طرح چشم‌اندازی نظری در این مورد، به طرح برخی شگردهای نحوی سنایی در ایجاد «زبان خطابی» و بلاغت تعلیمی می‌پردازیم. بی‌شک، هنر سنایی در کاربرد الگوهای نحوی خلاصه نمی‌شود و از طرفی، طرح تمام الگوهای نحوی سنایی مجال گسترده‌ای می‌طلبد، اما در اینجا به بعضی الگوهای نحوی به‌ویژه کاربرد جملات شرطی و ساختار جمله‌های پایه و پیرو در قصاید او می‌پردازیم که شاکلة زبان خطابی و آرایش موسیقایی بسیاری از قصاید او به‌شمار می‌رود. سنایی از طریق جمله‌های شرطی و ساختار جمله‌های پایه و پیرو، آمریت خود را در مقام واعظ اخلاق به نمایش می‌گذارد. گذشته از این، این ساختارها در موسیقی شعر او نیز نقش مؤثری دارند. ازاین‌رو، با تمرکز بر چند قصیدۀ سنایی تلاش می‌شود الگوهای نحوی که سنایی برای ایجاد اقتدار در زبان وعظ و افزایش تأثیر کلام به‌کار گرفته است، معرفی شود.