سنجش تأثیر سوگیری های شناختی در تصمیم گیری درمورد توسعه منابع نفت و گاز ایران

نویسندگان

1 گروه بازاریابی و تجارت بین الملل ، دانشگاه تامپسون ریورز

2 گروه اقتصاد انرژی- دانشکده محیط زیست و انرژی- دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات - تهران - ایران

3 استاد دانشگاه جورج تاون در قطر

doi
10.22034/isj.2025.291409.1514
چکیده

در دنیای امروز، اقتصاد سیاسی نفت و گاز از جنبه دیپلماسی و اقتصاد سیاسی، اهمیت فزاینده­ای یافته است. وزن قابل توجه اقتصاد و سیاست نفت و گاز، آن را تبدیل به بخش ضروری هر مطالعه­ای نموده که به بررسی مقتضیات پویا و نیز، عوامل موثر بر نحوه تصمیم­گیری مقامات و مبنای ملاحظات آنها در این باره می­پردازد. این مقاله به بررسی تاثیرات فردی پیچیده موثر بر نحوه اتخاذ تصمیمات به­ویژه از زوایای شناختی، هنجاری و روان­شناسی تمرکز کرده است. هدف این است که با استفاده از تحلیل داده­های کمی و کیفی، احتمال تاثیر سوگیری­های شناختی در فرایند تصمیم­گیری بررسی شده و روابط میان این سوگیری­ها و تاثیرشان بر نتایج حاصل از تصمیم­ها درباره توسعه منابع مشترک نفت و گاز دریای خزر مورد مطالعه قرار گیرد. پس از آن، نحوه اجتناب از تاثیرات و ریسک­های مخرب (اقتصادی، سیاسی و اجتماعی) در آینده ترسیم شده است. هدف نهایی، استخراج و تجزیه­ و تحلیل درس­ها و تجربیات بدست­آمده است که در جهت بهبود فرایند تصمیم­گیری­های آتی در خصوص توسعه آینده منابع مشترک نفت و گاز دریای خزر مورد استفاده قرار گیرند. همچنین، زویای مختلف پنهان در تصمیم­گیری­های مقامات ایرانی درباره منابع مورد اشاره و اینکه، چرا و چگونه دلایل سیاسی-اقتصادی اقدامات دولت به طور معمول مغفول مانده و به­ندرت به صورت عمومی توسط سیاست­مداران یا رسانه­ها مورد بحث قرار گرفته، شناسایی و گرد­آوری شده­اند.