فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پایتخت ساسانیان بخارا، مرکز فرهنگی و فکری در تاریخ هم‌تراز با دیگر شهرهای عمده جهان اسلام در قرن ده میلادی/ چهارم هجری بود. تجارت در مسیر اصلی دیگری بین آسیای مرکزی و شمال‌شرقی اروپا رونق گرفت. تبادل خز و برده‌ها از اسکاندیناوی، روسیه و اروپای شرقی، با نقره‌های سامانی در آسیای میانه  صورت می‌گرفت. با استناد به یافته‌ها در این مقاله، فرض بر این است که مسیر تجارت خز، به‌عنوان راه اصلی تبادل فرهنگی سامانیان و روسیه، بازیگران مهم تجارت در عرصه‌ی جهان قرون وسطی می‌باشند، بررسی ارتباط تجاری پرت و دور افتاده در مسیر خز، نَه‌تنها مبین راه  نقل و انتقال بین این مناطق است، بلکه به‌طور مکرر نشانگر اهمیت سامانیان در تاریخ، فرهنگ و هنر اسلامی، و به‌طور گسترده‌تر در قرون وسطی است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی علل تأثیرات متقابل هنری ایران در دوره‌ی سامانیان و وایکینگ‌ها در اسکاندیناوی به‌دلیل روابط تجاری دو منطقه می‌باشد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و از طریق تطبیق هم‌زمانی به بررسی آثار هنری دو منطقه در طی دوره می‌پردازد. سؤال تحقیق این است که، روابط تجاری سامانیان و وایکینگ‌ها چگونه باعث اثرگذاری بر تزیینات هنر فلزکاری وایکینگ‌ها شده است؟ نتیجه حاصل از پژوهش، نشانگر این است که تجارت در طول مسیر خز، علاوه‌بر اهمیت اقتصادی آن، بسیاری از عناصر تزیینی هنر فلزکاری ایران را به هنر اسکاندیناوی منتقل نموده است. عمده‌ی این تزیینات عبارتنداز: وجود ترکیب‌بندی متقارن، عناصر تزیینات گیاهی اسلامی و ترکیب‌بندی متقارن جانوران روبه‌روی هم، از ویژگی‌های مشترک هنر فلزکاری دو منطقه می‌باشد.