مطالعه ژنتیکی تغییرات انرژی آزاد جایگاه اتصال miRNA و ارتباط آن با ویژگی‌های هیستوپاتولوژیک در سرطان کولورکتال

نویسندگان

1 گروه آناتومی و بافت‌شناسی انسان، دانشکده پزشکی، دانشگاه بابل، عراق.

2 گروه آناتومی و بافت‌شناسی انسان، دانشکده پزشکی، دانشگاه بابل، عراق.

doi
10.22103/jab.2026.26904.1863
چکیده

هدف: تغییرات بافت‌شناسی در سرطان کولورکتال یکی از ویژگی‌های اساسی این بیماری است که تحت تأثیر عوامل مختلف قرار دارد و نقش مهمی در طبقه‌بندی و تشخیص ایفا می‌کند. سرطان کولورکتال از شایع‌ترین انواع سرطان بوده که در سال‌های اخیر در جمعیت عراق افزایش یافته است. هدف این مطالعه بررسی ارتباط بین ویژگی‌های هیستوپاتولوژیک سرطان کولورکتال و تغییرات انرژی آزاد اتصال miRNAها به جایگاه‌های هدف آن‌ها بود.مواد و روش‌ها: این پژوهش به‌صورت مقطعی طراحی شد. در این مطالعه، ویژگی‌های هیستوپاتولوژیک نمونه‌ها بررسی شد و تغییرات انرژی آزاد برخی miRNAها (شامل miR-125a-3p، miR-383-5p، miR-148a، miR-148b، miR-365a، miR-26a، miR-130a و miR-27 ) در اتصال به توالی‌های هدف، از طریق تعیین توالی PCR و پیش‌بینی هیبریداسیون miRNA-mRNA به‌صورت in silico ارزیابی گردید.نتایج: نتایج بررسی‌های بافت‌شناسی نشان داد که آدنوکارسینوم شایع‌ترین نوع تومور در این مطالعه بود (75%) و حدود 58% موارد دارای تمایز خوب بودند. غدد سرطانی به لایه عضلانی نفوذ کرده بودند، اما به چربی اطراف کولون گسترش نیافته بودند. بر اساس آستانه اتصال ΔG >-15 kcal/mol، تغییر معنی‌داری در انرژی آزاد miR-148b مشاهده شد، در حالی که سایر miRNAها تفاوت معنی‌داری بین گروه بیمار و کنترل نشان ندادند. سطح انرژی آزاد بالاتری برای miR-125a-3p، miR-383-5p، miR-148a، miR-365a و miR-26a در آدنوکارسینوم موکوسی مشاهده شد، اما این اختلاف‌ها از نظر آماری معنی‌دار نبودند. تغییرات انرژی آزاد در مراحل مختلف بیماری مشاهده شد، ولی معنی‌دار نبود. در طبقه‌بندی بر اساس درجه تومور، افزایش معنی‌دار انرژی آزاد miR-27 در موارد با تمایز خوب مشاهده شد. تمامی مقادیر انرژی آزاد در ارتباط با متاستاز تفاوت معنی‌داری نداشتند. همچنین در تمامی انواع miRNA، تغییرات انرژی آزاد در دسته‌بندی‌های N (درگیری غدد لنفاوی) معنی‌دار نبود. ارتباط معنی‌داری بین miR-365a و miR-148b مشاهده شد، در حالی که در گروه کنترل بین این دو همبستگی معکوس وجود داشت. همچنین در گروه کنترل، ارتباط معنی‌داری بین miR-130a و miR-383-5p دیده شد، در حالی که در گروه بیماران این رابطه به صورت معکوس گزارش گردید.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان دادند که انرژی آزاد اتصال در تقریباً تمامی نمونه‌ها بیشتر از -15 kcal/mol بود که نشان‌دهنده پایداری نسبی کمپلکس‌های miRNA-mRNA است. miR-27 تأثیر معنی‌داری بر زیرگروه‌های سرطان کولورکتال داشت و می‌تواند در طبقه‌بندی تومور نقش داشته باشد، در حالی که miR-148b اثر مهارکننده تومور قابل توجهی نشان داد. تغییر الگوهای همبستگی miRNAها بین گروه بیمار و کنترل بیانگر اختلال در شبکه‌های تنظیمی است که می‌تواند در تشخیص یا درمان سرطان کولورکتال مورد استفاده قرار گیرد.